تحلیل شناختی نقش «ابهام کنترل شده» (Controlled Ambiguity) در فعال سازی پردازش مفهومی در آموزش علوم ابتدایی

یکی از رویکردهای رایج در آموزش علوم ابتدایی، شفاف سازی کامل و زودهنگام مفاهیم به منظور تسهیل یادگیری است. با این حال، شواهد شناختی نشان می دهد که شفافیت افراطی می تواند به پردازش سطحی و یادگیری شکننده منجر شود. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–شناختی، نقش «ابهام کنترل شده» را به عنوان سازوکاری موثر در فعال سازی پردازش مفهومی و جلوگیری از یادگیری سطحی بررسی می کند. با اتکا به نظریه های حافظه فعال، بار شناختی، سطوح پردازش، طرح واره و شکاف کنجکاوی، نشان داده می شود که ابهام کنترل شده، از طریق ایجاد تنش شناختی قابل تحمل، موجب افزایش درگیری شناختی، بسط معنایی و بازسازی فعال دانش می شود. در مقابل، حذف کامل ابهام، اگرچه بار شناختی را کاهش می دهد، اما اغلب به یادگیری بازشناسانه و توهم فهم منجر می گردد. مقاله در پایان، چارچوبی شناخت محور برای تحلیل سطح و کارکرد ابهام در آموزش علوم ابتدایی ارائه می دهد