نقش تعامل معلم با گروه های آموزشی در ارتقای فرآیند یاددهی-یادگیری: (یک مطالعه کیفی)

فرآیند یاددهی-یادگیری در دنیای پیچیده امروز، دیگر یک کنش خطی و انفرادی نیست، بلکه یک فرآیند پویا، اجتماعی و سیستمی است که کیفیت آن در گرو تعاملات حرفه ای درون شبکه آموزشی است. در این میان، تعامل سازنده و نظام مند معلم با گروه های آموزشی درون مدرسه (همچون گروه های درسی، شورای معلمان، تیم های پژوهشی-عملی و گروه های مشاوره) به عنوان یکی از کلیدی ترین اهرم های بهبود کیفیت آموزش شناخته می شود. این پژوهش کیفی با هدف کشف و تبیین عمیق الگوها، مکانیزم های تاثیر و موانع موجود در تعامل معلمان با این گروه ها و نقش آن در ارتقای یاددهی-یادگیری انجام شد. با اتکا به رویکرد پدیدارشناسی تفسیری و با به کارگیری روش های مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با ۲۵ معلم مجرب و عضو فعال گروه های آموزشی، مشاهده مشارکتی از ۱۵ جلسه کاری گروه های درسی، و تحلیل اسناد (صورتجلسات و گزارش ها)، داده ها گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها منجر به استخراج چهار مضمون اصلی شد: ۱) گونه شناسی تعامل: از تبادل ابزاری تا ساختن جمعی دانش، ۲) مکانیسم های اثرگذاری: چگونه تعامل، کلاس درس را متحول می سازد؟، ۳) بسترها و شرایط واسط: نقش فرهنگ مدرسه و رهبری آموزشی، و ۴) چالش های فرارو: از موانع ساختاری تا موانع نگرشی. نتایج نشان داد که تعامل اصیل و بازتابی معلمان در گروه های آموزشی، صرفا از طریق اشتراک منابع پیش نمی رود، بلکه از مجرای فرآیندهای پیچیده ای چون «یادگیری اجتماعی-هنجاری»، «بازاندیشی مشترک در عمل» و «ایجاد سرمایه روان شناختی جمعی»، مستقیم و غیرمستقیم بر افزایش اثربخشی تدریس، غنی سازی محیط یادگیری و تقویت انگیزش حرفه ای معلمان تاثیر می گذارد.