تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی و کاهش شکاف یادگیری*

عدالت آموزشی به عنوان یکی از اصول بنیادین نظام های آموزشی، همواره با چالش هایی نظیر نابرابری های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جغرافیایی مواجه بوده است. در دهه های اخیر، ظهور فناوری های نوین و به ویژه هوش مصنوعی، افق های تازه ای را برای کاهش شکاف های یادگیری و تحقق عدالت آموزشی فراهم ساخته است. هوش مصنوعی با قابلیت هایی چون شخصی سازی آموزش، تحلیل کلان داده های آموزشی، شناسایی زودهنگام افت تحصیلی و فراهم سازی دسترسی گسترده به منابع یادگیری، می تواند نقش موثری در ارتقای فرصت های برابر آموزشی ایفا کند. با این حال، بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش، خود با چالش هایی نظیر شکاف دیجیتال، سوگیری الگوریتمی، مسائل اخلاقی، حریم خصوصی و نابرابری در دسترسی به زیرساخت های فناورانه همراه است. از این رو، هدف مقاله حاضر بررسی تحلیلی و نظام مند تاثیر هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی و کاهش شکاف یادگیری با تاکید بر فرصت ها، چالش ها و الزامات اجرایی آن است. روش پژوهش حاضر، مروری–تحلیلی بوده و با بررسی منابع معتبر فارسی و انگلیسی (مقالات علمی–پژوهشی، گزارش های بین المللی و اسناد سیاستی)، ابعاد مختلف موضوع تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که در صورت طراحی آگاهانه، سیاست گذاری مبتنی بر شواهد و توجه به ملاحظات اخلاقی و بومی، هوش مصنوعی می تواند به عنوان ابزاری توانمند در راستای تحقق عدالت آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی ، شکاف یادگیری ، آموزش شخصی سازی شده