تحلیل تاثیر ناتوانی های یادگیری مخفی مانند دیسلکسیا بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان

ناتوانی های یادگیری مخفی، از جمله دیسلکسیا (نارسایی خواندن)، از مهم ترین چالش های آموزشی نظام های آموزشی معاصر به شمار می آیند؛ زیرا برخلاف ناتوانی های آشکار جسمی یا ذهنی، غالبا بدون نشانه های بیرونی مشخص بروز می کنند و تا سال ها تشخیص داده نمی شوند. دیسلکسیا نوعی اختلال عصب رشدی است که عمدتا بر فرایندهای رمزگشایی واژگان، روان خوانی، دقت در خواندن و درک مطلب تاثیر می گذارد و در صورت شناسایی نشدن به موقع، می تواند پیامدهای گسترده ای بر عملکرد تحصیلی، انگیزش یادگیری و سلامت روان دانش آموزان برجای گذارد. بسیاری از دانش آموزان مبتلا به دیسلکسیا به دلیل هوش طبیعی یا حتی بالاتر از متوسط، تلاش زیاد و رفتارهای جبرانی، ناتوانی خود را پنهان می کنند؛ امری که سبب می شود معلمان و والدین مشکلات تحصیلی آنان را به عواملی نظیر کم کاری، بی انگیزگی یا ضعف در مطالعه نسبت دهند.پژوهش ها نشان می دهد که دیسلکسیا نه تنها در درس فارسی یا زبان آموزی، بلکه به طور غیرمستقیم بر سایر دروس مانند ریاضی، علوم و مطالعات اجتماعی نیز اثر می گذارد؛ زیرا خواندن، درک متن و پردازش اطلاعات نوشتاری از مهارت های پایه در تمامی حوزه های یادگیری محسوب می شوند. دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری مخفی اغلب با افت پیشرفت تحصیلی، اضطراب امتحان، کاهش اعتمادبه نفس و شکل گیری خودپنداره تحصیلی منفی مواجه می شوند. تداوم این وضعیت در بلندمدت می تواند به فرسودگی تحصیلی، افزایش احتمال ترک تحصیل و بروز مشکلات هیجانی–اجتماعی منجر شود.از سوی دیگر، فقدان آگاهی تخصصی معلمان، نبود ابزارهای غربالگری معتبر در مدارس، و محدودیت برنامه های مداخله ای هدفمند، از عوامل تشدیدکننده پیامدهای منفی دیسلکسیا در نظام آموزشی به شمار می آیند. شناسایی زودهنگام ناتوانی های یادگیری مخفی، اجرای برنامه های آموزشی انفرادی، استفاده از روش های تدریس چندحسی، تعدیل شیوه های ارزشیابی و همکاری موثر میان معلمان، والدین و متخصصان می تواند نقش بسزایی در بهبود عملکرد تحصیلی این دانش آموزان ایفا کند. در مجموع، توجه علمی و نظام مند به ناتوانی های یادگیری مخفی مانند دیسلکسیا، نه تنها موجب ارتقای عدالت آموزشی می شود، بلکه زمینه ساز شکوفایی توانمندی های بالقوه دانش آموزان و بهبود کیفیت یادگیری در سطح کلان نظام آموزشی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

ناتوانی های یادگیری مخفی ، دیسلکسیا ، عملکرد تحصیلی ، اختلال خواندن ، پیشرفت تحصیلی ، خودپنداره تحصیلی ، شناسایی زودهنگام ، مداخلات آموزشی ، عدالت آموزشی