معلم و چالش های آموزش آنلاین و ترکیبی

تحولات شتابان فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با تغییرات بنیادین مواجه ساخته است. یکی از بارزترین نمودهای این تحول، گسترش آموزش آنلاین و آموزش ترکیبی است که به ویژه پس از همه گیری ویروس کرونا، به عنوان یک ضرورت انکارناپذیر در بسیاری از کشورها از جمله ایران مطرح شد. در این میان، معلم به عنوان رکن اصلی فرایند آموزش و یادگیری، نقشی تعیین کننده در موفقیت یا ناکامی این شیوه های نوین آموزشی ایفا می کند. آموزش آنلاین و ترکیبی، صرفا انتقال محتوای درسی از کلاس حضوری به فضای مجازی نیست، بلکه مستلزم تغییر در نگرش، روش های تدریس، شیوه های ارزشیابی و تعاملات آموزشی است؛ امری که چالش های متعددی را پیش روی معلمان قرار می دهد.معلمان در نظام های آموزشی سنتی، عمدتا بر تعامل چهره به چهره، مدیریت مستقیم کلاس و استفاده از روش های تدریس متعارف تکیه داشته اند. با ورود آموزش آنلاین، این الگوها دستخوش تغییر شده و معلمان ناگزیر شده اند از ابزارهای دیجیتال، سامانه های مدیریت یادگیری، محتوای چندرسانه ای و روش های نوین ارتباطی استفاده کنند. این تغییر ناگهانی، به ویژه برای معلمانی که آموزش حرفه ای کافی در حوزه فناوری آموزشی ندیده اند، با احساس اضطراب، سردرگمی و کاهش اعتمادبه نفس همراه بوده است. از سوی دیگر، آموزش ترکیبی که تلفیقی از آموزش حضوری و مجازی است، اگرچه می تواند انعطاف پذیری و اثربخشی آموزش را افزایش دهد، اما در صورت نبود برنامه ریزی دقیق، خود به منبعی از فشار کاری و ابهام در نقش های آموزشی معلم تبدیل می شود.