ارائه الگوی پیش بینی فرسودگی شغلی معلمان ابتدایی بر اساس عوامل فردی و سازمانی

فرسودگی شغلی معلمان ابتدایی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های نظام آموزشی معاصر، پیامدهای گسترده ای در سطوح فردی، سازمانی و آموزشی به همراه دارد. فشارهای شغلی مداوم، انتظارات فزاینده اجتماعی، کمبود منابع آموزشی، تراکم کلاس ها و نقش های چندگانه معلمان، زمینه ساز بروز فرسودگی شغلی شده و می تواند بر سلامت روان، رضایت شغلی، کیفیت تدریس و تعاملات آموزشی آنان تاثیر منفی بگذارد. از این رو، شناسایی عوامل موثر بر فرسودگی شغلی و ارائه الگوی پیش بینی کننده آن، گامی اساسی در جهت پیشگیری، مداخله به موقع و ارتقای کارآمدی نظام آموزشی محسوب می شود.هدف این پژوهش، ارائه الگویی جامع برای پیش بینی فرسودگی شغلی معلمان ابتدایی بر اساس مجموعه ای از عوامل فردی و سازمانی است. عوامل فردی شامل ویژگی های شخصیتی، خودکارآمدی، مهارت های مقابله ای، هوش هیجانی، رضایت شغلی، انگیزش درونی و تعادل کار–زندگی بوده و عوامل سازمانی نیز متغیرهایی همچون جو سازمانی مدرسه، سبک رهبری مدیران، حمایت سازمانی ادراک شده، حجم کار، امنیت شغلی، فرصت های رشد حرفه ای و عدالت سازمانی را دربرمی گیرد. فرض اساسی این است که فرسودگی شغلی معلمان نتیجه تعامل پیچیده و پویا میان این عوامل بوده و هیچ یک از آن ها به تنهایی قادر به تبیین کامل این پدیده نیستند.الگوی پیشنهادی با تاکید بر ابعاد سه گانه فرسودگی شغلی شامل خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش احساس موفقیت فردی طراحی شده است و نشان می دهد که ضعف در منابع فردی معلمان، در کنار کاستی های ساختاری و مدیریتی مدارس، می تواند احتمال بروز فرسودگی شغلی را به طور معناداری افزایش دهد. در مقابل، تقویت حمایت های سازمانی، بهبود شرایط کاری، توانمندسازی روان شناختی معلمان و ارتقای مهارت های فردی، نقش حفاظتی مهمی در کاهش فرسودگی شغلی ایفا می کند.یافته های این الگوی پیش بینی می تواند برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و برنامه ریزان منابع انسانی، مبنایی علمی جهت طراحی برنامه های پیشگیرانه، مداخلات حمایتی و راهبردهای ارتقای سلامت شغلی معلمان ابتدایی فراهم آورد. در نهایت، توجه همزمان به عوامل فردی و سازمانی، شرط اساسی موفقیت در مدیریت و کاهش فرسودگی شغلی و بهبود کیفیت آموزش در مدارس ابتدایی است.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی معلمان ، آموزگاران ابتدایی ، عوامل فردی ، عوامل سازمانی ، الگوی پیش بینی ، سلامت شغلی ، نظام آموزشی