نقش رویکردهای بین رشته ای مهارت محور در مدارس در توسعه همزمان مهارت های حرکتی، خلاقیت طراحی، شایستگی های فنی و یادگیری فراگیر، مرور نظام مند مطالعات آموزشی

هدف این مرور نظام مند، بررسی نقش رویکردهای بین رشته ای مهارت محور در توسعه همزمان مهارت های حرکتی، خلاقیت طراحی، شایستگی های فنی و یادگیری فراگیر در مدارس بود. با جستجوی هدفمند در پایگاه های علمی داخلی و تحلیل کیفی-کمی ۲۱ مطالعه مرتبط منتشرشده بین سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، مشخص شد که این رویکردها به ویژه در پرورش خلاقیت طراحی (۶۳٪ مطالعات اثر بسیار قوی) و یادگیری فراگیر (۶۰٪ مطالعات اثر بسیار قوی) اثربخشی بالایی دارند. مهارت های حرکتی و شایستگی های فنی نیز بهبود معنی داری نشان دادند، اما شدت اثر آنها به دلیل محدودیت های زیرساختی و زمانی کمتر بود. فعالیت های پروژه محور مبتنی بر نیاز واقعی، چرخه تفکر طراحی، ساخت نمونه اولیه، کار با ابزار واقعی و محیط های یادگیری انعطاف پذیر از مهم ترین مولفه های موثر شناسایی شدند. یافته ها نشان می دهند که تلفیق هدفمند ابعاد حرکتی، خلاقانه، فنی و یادگیری فراگیر در قالب پروژه های بلندمدت بین رشته ای می تواند به یادگیری عمیق تر، انگیزش درونی بالاتر و آمادگی بهتر برای چالش های قرن حاضر منجر شود. با این حال، کمبود کارگاه های مجهز، زمان محدود برنامه درسی و فقدان آموزش ویژه معلمان از موانع اصلی تحقق کامل این پتانسیل به شمار می روند. پیشنهاد می شود پژوهش های آینده بر مطالعات طولی، طراحی ابزار ارزیابی یکپارچه، و بررسی عوامل زمینه ای موثر متمرکز شوند. این رویکرد می تواند به عنوان یکی از راهبردهای کلیدی بازطراحی نظام آموزشی ایران در جهت پرورش نسلی خلاق، توانمند و یادگیرنده مادام العمر مورد توجه سیاست گذاران و برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رویکرد بین رشته ای ، آموزش مهارت محور ، خلاقیت طراحی ، یادگیری فراگیر ، شایستگی فنی ، مهارت های حرکتی.