نقش داستان پردازی خلاق فارسی در ارتقای همدلی اجتماعی دانش آموزان متوسطه بندرعباس

هدف این پژوهش، بررسی نقش داستان پردازی خلاق فارسی در ارتقای همدلی اجتماعی دانش آموزان دبیرستانی شهر بندرعباس بود. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان دوره متوسطه بندرعباس تشکیل دادند که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش، به مدت ۱۲ جلسه در برنامه مداخله ای مبتنی بر داستان پردازی خلاق شرکت کردند که در آن از داستان های بومی و منطبق با فرهنگ محلی جنوب ایران استفاده شد، در حالی که گروه کنترل، برنامه آموزشی معمول خود را دریافت نمود. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد سنجش همدلی اجتماعی (با ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری) استفاده شد که روایی و پایایی آنها تایید گردید. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای برنامه داستان پردازی خلاق فارسی، تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش سطح همدلی اجتماعی دانش آموزان گروه آزمایش داشته است. این افزایش در هر سه بعد همدلی شناختی (درک دیدگاه دیگران)، همدلی عاطفی (احساس نگرانی و همدردی) و همدلی رفتاری (بروز اعمال نوعدوستانه) مشاهده شد. نتایج حاکی از آن است که درگیر کردن فعالانه دانش آموزان در فرآیند خلق و پردازش داستان های مرتبط با بافت زندگیشان، به آنان امکان می دهد تا خود را به طور موثرتری در موقعیت دیگران قرار داده و ظرفیت همدلی خود را گسترش دهند. این مطالعه بر اهمیت به کارگیری روش های آموزشی فعال و فرهنگ محور مانند داستان پردازی خلاق در برنامه درسی دوره متوسطه، به ویژه در مناطق با تنوع فرهنگی مانند بندرعباس تاکید می کند. نتایج، گویای ظرفیت بالای این روش در پرورش مهارت های عاطفی-اجتماعی دانش آموزان و تقویت انسجام اجتماعی است. بر این اساس، پیشنهاد می شود برنامه ریزان آموزشی و معلمان، با طراحی و اجرای مدون کارگاه های داستان پردازی خلاق، گامی موثر در جهت تربیت نسلی همدل و مسئولیت پذیر بردارند.

کلیدواژه ها:

داستان پردازی خلاق ، همدلی اجتماعی ، دانش آموزان متوسطه ، بندرعباس ، آموزش فرهنگ محور.