تحلیل نقش کلیشه های جنسیتی در خانواده و جامعه بر تصمیم گیری دانش آموزان درباره انتخاب رشته تحصیلی

انتخاب رشته تحصیلی در دوره متوسطه یکی از سرنوشت سازترین تصمیمات زندگی دانش آموزان است که مسیر شغلی و اجتماعی آن ها را تعیین می کند. با وجود تلاش ها برای برابری جنسیتی، همچنان شاهد تقسیم بندی جنسیتی آشکار در انتخاب رشته ها هستیم؛ به طوری که پسران بیشتر به سمت رشته های ریاضی و فنی و دختران به سمت رشته های علوم انسانی و تجربی گرایش دارند. این پژوهش با هدف تحلیل نقش کلیشه های جنسیتی نهادینه شده در خانواده و جامعه بر این تصمیم گیری انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مرور نظام مند ادبیات موضوع می باشد. یافته ها نشان می دهند که کلیشه های جنسیتی از طریق سه کانال اصلی تاثیر می گذارند: ۱) فرآیند جامعه پذیری و انتقال انتظارات والدین، ۲) محتوای کتاب های درسی و تعاملات معلمان، و ۳) بازنمایی های رسانه ای و ساختارهای بازار کار. نتایج حاصله حاکی از آن است که این کلیشه ها با محدود کردن خودکارآمدی دانش آموزان و ایجاد اضطراب از نقض هنجارها، منجر به انتخاب هایی می شوند که لزوما با استعدادها و علایق واقعی آن ها همسو نیستند. برای مقابله با این پدیده، لازم است مداخلات آموزشی در سطح خانواده و مدرسه جهت تغییر نگرش های سنتی و توانمندسازی دانش آموزان جهت غلبه بر موانع ذهنی صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

کلیشه های جنسیتی ، انتخاب رشته تحصیلی ، خودکارآمدی ، جامعه پذیری ، تفکیک جنسیتی بازار کار ، نقش خانواده.