گذار از آموزش دانشی به تربیت انسان توانمند در نظام های آموزشی نوگرا

در دهه های اخیر، آموزش و پرورش با تحولات عمیقی مواجه شده است که ماهیت، اهداف و کارکردهای آن را به طور بنیادین دگرگون ساخته اند. افزایش پیچیدگی مسائل انسانی، تغییرات سریع فناورانه و دگرگونی در ساختارهای اجتماعی، موجب شده اند که انتظار از نظام های آموزشی فراتر از انتقال دانش های رسمی و مهارت های پایه تعریف شود. در چنین شرایطی، پرورش انسان توانمند به عنوان محور اصلی آموزش و پرورش نوگرا مطرح شده است؛ انسانی که قادر باشد به صورت آگاهانه بیندیشد، تصمیم بگیرد، با موقعیت های جدید سازگار شود و مسئولیت کنش های خود را در سطوح فردی و اجتماعی بپذیرد. این رویکرد، یادگیری را فرایندی پویا، معنادار و مبتنی بر تجربه می داند که در آن رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی و اخلاقی به صورت هم زمان مورد توجه قرار می گیرد. بر این اساس، کیفیت یادگیری و توان به کارگیری آموخته ها در موقعیت های واقعی زندگی، جایگزین انباشت صرف اطلاعات می شود. آموزش و پرورش نوگرا با تاکید بر پرورش قابلیت هایی نظیر تفکر انتقادی، خلاقیت، خودتنظیمی و یادگیری مادام العمر، می کوشد زمینه رشد متوازن انسان را فراهم آورد و یادگیرندگان را برای مواجهه موثر با چالش های حال و آینده آماده سازد. مقاله حاضر با تمرکز بر این تغییر پارادایمی، به تبیین جایگاه تربیت انسان توانمند در آموزش و پرورش معاصر می پردازد و نشان می دهد که بازنگری در اهداف و رویکردهای آموزشی، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تحقق آموزش اثربخش و معنادار است.واژگان کلیدیانسان توانمند، آموزش نوگرا، یادگیری معنادار