بازاندیشی در منطق یاددهی–یادگیری: گذار نظام آموزشی از انتقال دانش به کنشگری فعال یادگیرنده

تحولات پرشتاب اجتماعی، شناختی و فناورانه در جهان معاصر، نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در مبانی نظری و عملی آموزش مواجه ساخته است. در این میان، رویکردهای نوین یادگیری فعال به عنوان یکی از مهم ترین پاسخ ها به ناکارآمدی الگوهای سنتی آموزش مطرح شده اند. این رویکردها با فاصله گرفتن از منطق انتقال یک سویه دانش، بر مشارکت آگاهانه، تفکر انتقادی، تعامل اجتماعی و ساخت معنا توسط یادگیرنده تاکید دارند. یادگیری فعال نه تنها کیفیت یادگیری را ارتقا می دهد، بلکه موجب افزایش انگیزش درونی، مسئولیت پذیری و پایداری یادگیری می شود. بررسی ها نشان می دهد که در این چارچوب، نقش معلم از انتقال دهنده محتوا به تسهیل گر یادگیری تغییر یافته و محیط های آموزشی به فضاهایی پویا، تعاملی و یادگیرنده محور تبدیل می شوند. از سوی دیگر، رویکردهای یادگیری فعال بستر مناسبی برای پرورش مهارت های تفکر سطح بالا، حل مسئله و همکاری فراهم می کنند که از الزامات زیستن در جوامع پیچیده امروز به شمار می روند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی، به تبیین ابعاد مفهومی یادگیری فعال و کارکردهای آن در تحول فرایند یاددهی–یادگیری می پردازد و نشان می دهد که استقرار این رویکردها می تواند به بازتعریف اهداف، روش ها و پیامدهای آموزش منجر شود. نتایج این بررسی بیانگر آن است که یادگیری فعال، صرفا یک تغییر روشی نیست، بلکه تحولی نگرشی در فهم ماهیت یادگیری و نقش یادگیرنده در نظام آموزشی محسوب می شود.واژگان کلیدی:یادگیری فعال، کنشگری یادگیرنده، تحول آموزشی