یادگیری فعال و نوآوری آموزشی: بازتعریف نقش یادگیرنده در نظام های آموزشی معاصر

تحولات سریع علمی، فناوری و اجتماعی در جهان امروز، فشار مضاعفی بر نظام های آموزشی وارد کرده است تا از روش های سنتی و ایستا فاصله گرفته و فرایند یاددهی–یادگیری را پویا و مشارکتی سازند. در این میان، رویکردهای یادگیری فعال به عنوان راهکاری نوین، جایگاه ویژه ای پیدا کرده اند؛ این رویکردها بر مشارکت فعال، تجربه عملی، تعامل اجتماعی و ساخت دانش توسط خود یادگیرنده تاکید دارند. رویکرد یادگیری فعال نه تنها باعث ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش انگیزش و مسئولیت پذیری یادگیرندگان می شود، بلکه به توسعه مهارت های تفکر انتقادی، حل مسئله و خودتنظیمی نیز کمک می کند. تغییر نقش معلم از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر یادگیری و طراحی موقعیت های آموزشی، از دیگر ویژگی های این رویکرد است. مقاله حاضر با رویکرد تحلیلی، به بررسی ابعاد مفهومی و کاربردی یادگیری فعال می پردازد و نشان می دهد که این رویکردها می توانند نظام آموزشی را از تمرکز بر محتوا به تمرکز بر یادگیرنده هدایت کنند و بستری مناسب برای یادگیری پایدار و معنادار فراهم آورند.واژگان کلیدییادگیری فعال، مشارکت یادگیرنده، نوآوری آموزشی