یادگیری مشارکتی و فعال: بازتعریف فرایند آموزشی در نظام های نوین یاددهی–یادگیری

با توجه به تحولات سریع اجتماعی، فناورانه و شناختی در جهان معاصر، نظام های آموزشی سنتی که بر انتقال محتوا و یادگیری منفعلانه استوارند، دیگر پاسخگوی نیازهای یادگیرندگان نیستند. در این زمینه، رویکردهای نوین یادگیری فعال به عنوان راهکاری موثر برای ارتقای کیفیت یادگیری و افزایش مشارکت یادگیرندگان مطرح شده اند. این رویکردها با تاکید بر تجربه عملی، حل مسئله، تعامل اجتماعی و مشارکت فعال یادگیرنده، یادگیری را به یک فرایند پویا و معناگرا تبدیل می کنند. یادگیری فعال موجب تقویت مهارت های تفکر انتقادی، خودتنظیمی، مسئولیت پذیری و توانایی حل مسئله می شود و انگیزش یادگیرندگان را در طول فرایند آموزشی افزایش می دهد. نقش معلم در این چارچوب از انتقال دهنده صرف دانش به تسهیل گر و راهنمای یادگیری تغییر می یابد و محیط آموزشی به فضایی مشارکتی، انعطاف پذیر و یادگیرنده محور بدل می شود. مقاله حاضر با رویکرد تحلیلی و مفهومی، به بررسی ابعاد نظری، کاربردی و پیامدهای یادگیری فعال می پردازد و نشان می دهد که استقرار این رویکردها می تواند تجربه آموزشی را از حالت ایستا و منفعل به فرایندی پویا، مشارکتی و خلاق تبدیل کند.واژگان کلیدییادگیری فعال، یادگیری مشارکتی، یادگیرنده محوری