تحلیل و بررسی ارتباط بین تفکر انتقادی و تحلیلی با موفقیت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تحلیل و بررسی ارتباط بین تفکر انتقادی و تحلیلی با موفقیت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. موفقیت تحصیلی به عنوان یکی از شاخص های اصلی کارایی نظام های آموزشی همواره مورد توجه صاحب نظران بوده و شناسایی عوامل موثر بر آن از اهمیت بالایی برخوردار است. در این میان، نقش مهارت های شناختی سطح بالا مانند تفکر انتقادی و تفکر تحلیلی به عنوان متغیرهای موثر احتمالی، در کانون توجه این مطالعه قرار دارد. تفکر انتقادی شامل توانایی تجزیه و تحلیل، ارزیابی و قضاوت منطقی درباره اطلاعات و ادعاها است و تفکر تحلیلی به معنای شکستن مسائل پیچیده به اجزای کوچکتر و بررسی روابط بین آن ها می باشد. این پژوهش از نوع همبستگی است و جامعه آماری آن را دانش آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه دوم تشکیل می دهند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد سنجش تفکر انتقادی و تفکر تحلیلی و برای سنجش موفقیت تحصیلی از معدل تحصیلی نیمسال گذشته دانش آموزان استفاده شده است. داده های به دست آمده با استفاده از روش های آماری همبستگی و رگرسیون مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که بین تفکر انتقادی و موفقیت تحصیلی و نیز بین تفکر تحلیلی و موفقیت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که این دو نوع تفکر می توانند سهم قابل توجهی در تبیین واریانس موفقیت تحصیلی داشته باشند. این نتایج بر لزوم توجه بیشتر نظام آموزشی به پرورش و تقویت مهارت های تفکر انتقادی و تحلیلی در دانش آموزان به عنوان عاملی موثر در ارتقای موفقیت تحصیلی آنان تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: تفکر انتقادی ، تفکر تحلیلی ، موفقیت تحصیلی ، دانش آموزان ، مهارت های شناختی.