ارزیابی تاثیر تفاوت های فردی و سبک های یادگیری بر موفقیت دانش آموزان

این مقاله مروری با هدف تحلیل نظام مند تاثیرات متقابل و چندسطحی تفاوت های فردی و سبک های یادگیری بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان تدوین شده است. در محیط های آموزشی ناهمگن معاصر، درک عمیق این که چگونه متغیرهای نسبتا پایدار فردی (مانند هوش، ویژگی های شخصیتی، خودکارآمدی، جهت گیری های انگیزشی و اضطراب) و ترجیحات رویکرد به یادگیری (در قالب مدل هایی چون سبک های شناختی، تجربی و حسی) بر فرآیند و پیامد یادگیری تاثیر می گذارند، برای طراحی مداخلات آموزشی منصفانه و موثر ضروری است. مرور انتقادی ادبیات گسترده نشان می دهد که تفاوت های فردی در حوزه های شناختی (به ویژه هوش عمومی و کارکردهای اجرایی) و صفات شخصیتی (به طور برجسته، وظیفه شناسی) قوی ترین و پایدارترین همبستگی ها را با معیارهای پیشرفت تحصیلی در فرهنگ های مختلف نشان می دهند. در مقابل، رابطه سبک های یادگیری با موفقیت پیچیده تر، ضعیف تر، و شدیدا وابسته به زمینه است. شواهد تجربی محکمی از فرضیه جذاب اما اغلب گمراه کننده «تطابق روش تدریس با سبک یادگیری» حمایت نمی کند. در عوض، یافته ها بر اهمیت مهارت های فراشناختی و خودتنظیمی به عنوان متغیرهای واسطه ای کلیدی تاکید دارند که می توانند تاثیر تفاوت های فردی را تعدیل کنند. این مقاله همچنین به بررسی نقش تعدیل گر عوامل محیطی-آموزشی (کیفیت تدریس، جو کلاس، حمایت خانواده) و همچنین تعامل پویا بین انواع مختلف تفاوت های فردی می پردازد. در نهایت، با اشاره به چالش های روش شناختی موجود (مانند مشکلات اندازه گیری سبک ها و طراحی مطالعات طولی) و تناقض های نظری، بر ضرورت حرکت از رویکردهای ایستا و جبرگرایانه به سمت پارادایم های پویا، تعاملی و زمینه محور در پژوهش و عمل آموزشی تاکید می شود. نتایج این مرور دلالت های مهمی برای تربیت معلم، طراحی برنامه درسی منعطف، و ایجاد محیط های یادگیری فراگیر دارد که در آن تنوع به عنوان منبعی برای غنای آموزشی، نه مانعی برای استانداردسازی، در نظر گرفته می شود.

کلیدواژه ها:

تفاوت های فردی ، سبک های یادگیری ، موفقیت تحصیلی ، هوش ، شخصیت ، خودتنظیمی.