نقش معلم در تقویت تفکر انتقادی و پرورش پرسش گری در محیط مدرسه

آموزش اخلاق، ارزش ها و هویت فرهنگی یکی از اساسی ترین کارکردهای نظام تعلیم و تربیت به شمار می رود و در این میان، معلم نقشی محوری و تعیین کننده دارد. مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، زمینه ای مناسب برای انتقال ارزش های اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی به نسل آینده فراهم می کند و معلم به عنوان الگوی رفتاری، تسهیل گر یادگیری و عامل فرهنگی، نقشی فراتر از انتقال دانش ایفا می نماید. هدف این پژوهش، تبیین جایگاه معلم در آموزش اخلاق، ارزش ها و هویت فرهنگی دانش آموزان و بررسی ابعاد مختلف این نقش در فضای مدرسه است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از روش اسنادی–کتابخانه ای انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نگرش ها، باورها و رفتار حرفه ای معلم تاثیر مستقیمی بر درونی سازی ارزش های اخلاقی و شکل گیری هویت فرهنگی دانش آموزان دارد. همچنین، شیوه های تدریس معلم، نحوه تعامل با دانش آموزان، مدیریت فضای عاطفی کلاس و توجه به تفاوت های فرهنگی، از عوامل موثر در آموزش اخلاق و ارزش ها محسوب می شوند. نتایج حاکی از آن است که معلمان آگاه و توانمند می توانند با ایجاد فضایی مبتنی بر احترام، گفت وگو و مشارکت، زمینه رشد اخلاقی و تقویت هویت فرهنگی دانش آموزان را فراهم آورند. در نهایت، توجه به آموزش های حرفه ای معلمان در حوزه تربیت اخلاقی و فرهنگی، به عنوان یکی از الزامات اساسی نظام آموزشی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

معلم ، تربیت اخلاقی ، ارزش ها ، هویت فرهنگی ، فضای مدرسه ، تعلیم و تربیت