بررسی تاثیر تنظیم شناختی هیجان بر فرسودگی تحصیلی، سلامت تحصیلی و سازگاری روانشناختی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تنظیم شناختی هیجان بر فرسودگی تحصیلی، سلامت تحصیلی و سازگاری روانشناختی دانش آموزان متوسطه دوم مدارس شهر قزوین در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شد. این پژوهش از نوع همبستگی–پیش بینی کننده بود و داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد جمع آوری شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان متوسطه دوم مدارس دولتی و غیردولتی شهر قزوین بود که با توجه به محدودیت های زمانی و شرایط دانش آموزان، نمونه ای به تعداد ۲۲۵ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گروس (۱۹۹۸) ، پرسشنامه فرسودگی تحصیلی بوتان و همکاران (۲۰۱۷)، پرسشنامه سلامت تحصیلی (رحیمی و همکاران، ۱۳۹۹) و پرسشنامه سازگاری روانشناختی (کریمی، ۱۴۰۱) بود که تمامی آن ها با مقیاس لیکرت پنج درجه ای مورد استفاده قرار گرفتند. داده ها با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تنظیم شناختی هیجان با فرسودگی تحصیلی رابطه منفی و معنادار دارد (r=-۰/۶۲, p<۰.۰۱) به نحوی که افزایش مهارت های تنظیم شناختی هیجان موجب کاهش فرسودگی تحصیلی می شود و همچنین تنظیم شناختی هیجان با سلامت تحصیلی (r=۰/۵۸, p<۰.۰۱) و سازگاری روانشناختی (r=۰/۶۱, p<۰.۰۱) رابطه مثبت و معنادار دارد. تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که تنظیم شناختی هیجان پیش بینی کننده معناداری برای فرسودگی تحصیلی (β=-۰/۶۱, p<۰.۰۱, R²=۰/۳۸)، سلامت تحصیلی (β=۰/۵۸, p<۰.۰۱, R²=۰/۳۴) و سازگاری روانشناختی (β=۰/۶۱, p<۰.۰۱, R²=۰/۳۷) است. این نتایج اهمیت آموزش مهارت های مدیریت هیجانات، بازسازی شناختی و افزایش تاب آوری روانی دانش آموزان را روشن می سازد و نشان می دهد که مداخلات ساختاریافته در این حوزه می تواند سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

تنظیم شناختی هیجان ، فرسودگی تحصیلی ، سلامت تحصیلی ، سازگاری روانشناختی