منشاء یابی سفالینه های کهنه پاسگاه (مطالعه موردی) : کاربست روشهای باستان شناسی و روشهای تحلیلی باستان سنجی

محوطه کهنه پاسگاه، جزو ۴۲ محوطه کاوش شده شهرستان خداآفرین دشت مغان، در شمال غرب ایران است. طی کاوشهای باستان شناختی، فازهای متعلق به فرهنگهای؛ کالکولتیک، مفرغ I، II، III ، عصر آهن، اشکانی و اسلامی در آن شناسایی شدند. طی گمانه زنی در ابعاد تقریبی۱۰ ×۱۰ متر، در فاز I، تعداد۲۰۰۱ ؛ در فازII ؛ فاز III، ۷۲۷؛ IV حدود ۱۸۴۲ ؛ فازV، ۷۲۷ و در فاز VI ، ۲۵۱سفال، به همراه کوره های سفالگری تونلی کوچک و چاله ای، حاوی خاکستر، سفالینه، بقایای استخوانی، جوش کوره در فازهای مختلف کشف شدند. در این پژوهش، با کاربست رویکرد چند تحلیلی، ۴ نمونه سفال مکشوفه از این محوطه از سه فاز I، III و V با استفاده از روشهای تحلیلی باستان سنجی؛ تحلیلی میکروسکوپ الکترونی روبشی ، میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی، فلورسانس اشعه ایکس، پراش افتراقی اشعه ایکس، میکروسکوب نوری بررسی شدند. به منظور بازسازی شرایط فناوری تولید سفالینه ها، ، قرص های پودری برای بررسی خاک محوطه در تطبیق با یافته های سفالی ساخته و در دمای C° ۱۰۰۰، در دو محیط اتمسفر احیایی و اکسیدی کوره پخت سفال گازی و احیا در کوره سنتی چوب سوز، پخته شدند. پس از تحلیل نتایج، با توجه به تنوع یافته های سفالی در محل، و نتایج آزمایشات، تولید محلی سفالینه ها و استفاده از منابع محلی محتمل گردید.

کلیدواژه ها:

منشاء یابی سفالینه های باستانی ، محوطه باستانی کهنه پاسگاه تپه سی ، بدنه پخت و پز باستانی باستان سنجی معکوس ، باستان سنجی