اثربخشی آموزش مستقیم راهبردهای فراشناختی (طرح واره سازی، خودپرسشی، نظارت بر درک) بر بهبود درک مطلب خواندن در دانش آموزان با ناتوانی یادگیری خواندن

هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مستقیم راهبردهای فراشناختی (شامل طرح واره سازی، خودپرسشی و نظارت بر درک) بر بهبود مهارت درک مطلب خواندن در دانش آموزان با ناتوانی یادگیری خواندن بود. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه چهارم و پنجم ابتدایی مراجعه کننده به مراکز مشکلات یادگیری منطه ۱۷ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بودند. از این جامعه، ۳۰ دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند بر اساس ملاک های تشخیصی انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: آزمون تشخیصی خواندن و درک مطلب، پرسشنامه راهبردهای فراشناختی خواندن و پروتکل آموزش مستقیم راهبردهای فراشناختی. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت آموزش مستقیم راهبردهای فراشناختی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل تنها آموزش های معمول مرکز را دریافت کرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین عملکرد دو گروه در پس آزمون درک مطلب تفاوت معناداری وجود دارد و گروه آزمایش عملکرد بهتری داشت. همچنین، اثر آموزش در مرحله پیگیری یک ماهه پایدار بود. علاوه بر این، نمرات راهبردهای فراشناختی در گروه آزمایش به طور معناداری افزایش یافت. نتایج این پژوهش موید اثربخشی آموزش مستقیم راهبردهای فراشناختی در بهبود درک مطلب خواندن دانش آموزان با ناتوانی یادگیری خواندن است و بر لزوم گنجاندن این گونه مداخلات در برنامه های آموزشی این دانش آموزان تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

راهبردهای فراشناختی ، آموزش مستقیم ، درک مطلب خواندن ، ناتوانی یادگیری خواندن ، طرح واره سازی