بررسی زیرنظام تربیت بدنی در چارچوب سند تحول بنیادین آموزش و پرورش

هدف پژوهش بررسی عمیق جایگاه، چالش ها و سازوکارهای تحقق زیرنظام تربیت بدنی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون اجرا شد. شرکت کنندگان شامل ۱۲ نفر از خبرگان تعلیم و تربیت، متخصصان تربیت بدنی، اعضای کمیته تدوین سند تحول بنیادین و مدیران ارشد آموزش و پرورش بودند که با نمونه گیری هدفمند به شیوه گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با رویکرد قیاسی–استقرایی تحلیل شدند. کدگذاری باز، استخراج مضامین اصلی و فرعی، و مفهوم سازی نهایی در سه سطح مفهومی انجام گرفت تا مدل تحلیلی زیرنظام تربیت بدنی تدوین شود. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۱۰ مضمون اصلی و ۳۰ مضمون فرعی شد که در قالب چهار مفهوم کلیدی شامل «نظام مفهومی–ارزشی»، «زیرساخت نهادی و اجرایی»، «عامل انسانی و کنشگر حرفه ای» و «سازوکار تحول ساز» سازمان دهی شدند. نتایج نشان داد نارسایی های مفهومی، کمبود منابع، ضعف هماهنگی نهادی، بی انگیزگی معلمان، نبود شاخص های ارزشیابی ساحت محور و فقدان سیاست گذاری یکپارچه مهم ترین موانع تحقق اهداف سند هستند. همچنین تحلیل های استنباطی نشان داد که میان سطح نظری سند و سطح اجرای مدرسه فاصله معنادار وجود دارد و تحقق اهداف تربیت بدنی مشروط به بازمهندسی ساختار اجرایی، تقویت زیرساخت ها و بازتعریف نقش معلمان است. یافته ها تاکید می کنند که جایگاه تربیت بدنی در سند تحول بنیادین با چالش های ساختاری، مفهومی و اجرایی روبه روست و برای تحقق اهداف سند، نیاز به تدوین سیاست تخصصی، ارتقای حرفه ای معلمان، اصلاح نظام ارزشیابی و ایجاد زیرساخت های پایدار وجود دارد. هدف پژوهش بررسی عمیق جایگاه، چالش ها و سازوکارهای تحقق زیرنظام تربیت بدنی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش است. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون اجرا شد. شرکت کنندگان شامل ۱۲ نفر از خبرگان تعلیم و تربیت، متخصصان تربیت بدنی، اعضای کمیته تدوین سند تحول بنیادین و مدیران ارشد آموزش و پرورش بودند که با نمونه گیری هدفمند به شیوه گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با رویکرد قیاسی–استقرایی تحلیل شدند. کدگذاری باز، استخراج مضامین اصلی و فرعی، و مفهوم سازی نهایی در سه سطح مفهومی انجام گرفت تا مدل تحلیلی زیرنظام تربیت بدنی تدوین شود. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۱۰ مضمون اصلی و ۳۰ مضمون فرعی شد که در قالب چهار مفهوم کلیدی شامل «نظام مفهومی–ارزشی»، «زیرساخت نهادی و اجرایی»، «عامل انسانی و کنشگر حرفه ای» و «سازوکار تحول ساز» سازمان دهی شدند. نتایج نشان داد نارسایی های مفهومی، کمبود منابع، ضعف هماهنگی نهادی، بی انگیزگی معلمان، نبود شاخص های ارزشیابی ساحت محور و فقدان سیاست گذاری یکپارچه مهم ترین موانع تحقق اهداف سند هستند. همچنین تحلیل های استنباطی نشان داد که میان سطح نظری سند و سطح اجرای مدرسه فاصله معنادار وجود دارد و تحقق اهداف تربیت بدنی مشروط به بازمهندسی ساختار اجرایی، تقویت زیرساخت ها و بازتعریف نقش معلمان است. یافته ها تاکید می کنند که جایگاه تربیت بدنی در سند تحول بنیادین با چالش های ساختاری، مفهومی و اجرایی روبه روست و برای تحقق اهداف سند، نیاز به تدوین سیاست تخصصی، ارتقای حرفه ای معلمان، اصلاح نظام ارزشیابی و ایجاد زیرساخت های پایدار وجود دارد.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ، سند تحول بنیادین ، تحلیل مضمون ، زیرنظام آموزشی ، آموزش و پرورش