شناسایی عوامل موثر بر بکارگیری هوش مصنوعی در یادگیری دانش آموزان مقطع ابتدایی و ارائه چارچوب کیفی مناسب

هدف این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر بکارگیری هوش مصنوعی در یادگیری دانش آموزان ابتدایی و ارائه یک چارچوب کیفی معتبر و قابل اتکا است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت داده ها کیفی و از نظر رویکرد، مبتنی بر نظریه داده بنیاد نظام مند است. مشارکت کنندگان شامل ۱۶ نفر از خبرگان حوزه هوش مصنوعی، یادگیری و مدیران وزارت آموزش وپرورش بودند که با روش نمونه گیری گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با مصاحبه نیمه ساختاریافته گرد آوری شد و تحلیل داده ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم افزار MAXQDA انجام گرفت. روایی و پایایی ابزار با بهره گیری از بازآزمون، اعتبار بین کدگذاران و استفاده از مصاحبه شوندگان جدید تایید شد. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۱۰۶ کد باز و ۱۹ کد محوری در قالب ابعاد شش گانه مدل پارادایمی شد. پدیده محوری شامل غنی سازی یادگیری و فردی سازی یادگیری بود. عوامل علی شامل زیرساخت های فنی، پشتیبانی هوشمند و رشد تکنولوژی در خانواده بودند. عوامل زمینه ای مدیریت یادگیری هوشمند، محتوای یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی و توانمندی های معلمان را دربر گرفتند. عوامل مداخله گر شامل ملاحظات اخلاق و امنیت اطلاعات و تکنولوژی آموزشی بودند. راهبردها شامل شخصی سازی محتوا، بازخورد هوشمند، ارزشیابی هوشمند، کیفی سازی محتوا و دستیار یادگیری بود. پیامدها نیز چهار محور یادگیری عمیق، بهبود کارایی معلم، ارزشیابی باکیفیت و نوآوری آموزشی را پوشش دادند. نتایج نشان می دهد بکارگیری هوش مصنوعی می تواند فرآیند یادگیری را در دانش آموزان ابتدایی به صورت چشمگیری غنی سازد، شخصی سازی یادگیری را تقویت کند و با ارائه بازخورد فوری و تولید محتوای اختصاصی، زمینه ارتقای کیفیت آموزشی مدارس را فراهم آورد. همچنین چارچوب ارائه شده می تواند راهنمایی عملی برای مدیران و معلمان در جهت پیاده سازی موثر فناوری های هوشمند باشد. هدف این پژوهش شناسایی عوامل موثر بر بکارگیری هوش مصنوعی در یادگیری دانش آموزان ابتدایی و ارائه یک چارچوب کیفی معتبر و قابل اتکا است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت داده ها کیفی و از نظر رویکرد، مبتنی بر نظریه داده بنیاد نظام مند است. مشارکت کنندگان شامل ۱۶ نفر از خبرگان حوزه هوش مصنوعی، یادگیری و مدیران وزارت آموزش وپرورش بودند که با روش نمونه گیری گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها با مصاحبه نیمه ساختاریافته گرد آوری شد و تحلیل داده ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم افزار MAXQDA انجام گرفت. روایی و پایایی ابزار با بهره گیری از بازآزمون، اعتبار بین کدگذاران و استفاده از مصاحبه شوندگان جدید تایید شد. تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۱۰۶ کد باز و ۱۹ کد محوری در قالب ابعاد شش گانه مدل پارادایمی شد. پدیده محوری شامل غنی سازی یادگیری و فردی سازی یادگیری بود. عوامل علی شامل زیرساخت های فنی، پشتیبانی هوشمند و رشد تکنولوژی در خانواده بودند. عوامل زمینه ای مدیریت یادگیری هوشمند، محتوای یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی و توانمندی های معلمان را دربر گرفتند. عوامل مداخله گر شامل ملاحظات اخلاق و امنیت اطلاعات و تکنولوژی آموزشی بودند. راهبردها شامل شخصی سازی محتوا، بازخورد هوشمند، ارزشیابی هوشمند، کیفی سازی محتوا و دستیار یادگیری بود. پیامدها نیز چهار محور یادگیری عمیق، بهبود کارایی معلم، ارزشیابی باکیفیت و نوآوری آموزشی را پوشش دادند. نتایج نشان می دهد بکارگیری هوش مصنوعی می تواند فرآیند یادگیری را در دانش آموزان ابتدایی به صورت چشمگیری غنی سازد، شخصی سازی یادگیری را تقویت کند و با ارائه بازخورد فوری و تولید محتوای اختصاصی، زمینه ارتقای کیفیت آموزشی مدارس را فراهم آورد. همچنین چارچوب ارائه شده می تواند راهنمایی عملی برای مدیران و معلمان در جهت پیاده سازی موثر فناوری های هوشمند باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری ، شخصی سازی یادگیری ، آموزش ابتدایی ، چارچوب کیفی