بررسی ارزش های اجتماعی منظر فرهنگی در بازآفرینی کالبد فرسوده منطقه ۲۲ شهرداری تهران (مطالعات موردی: محله پیکان شهر)

تحولات سریع شهری در دهه های اخیر موجب کم رنگ شدن ارزش های اجتماعی نهفته در منظر فرهنگی محلات شهری شده است به ویژه در بافت فرسوده شهری که ظرفیت های بالقوه بازآفرینی دارند . طی دهه های اخیر، مهم ترین رویکرد در مرمت بافت های شهری، رویکرد بازآفرینی شهری بوده است . محله پیکان شهر واقع در منطقه ۲۲ شهر تهران به عنوان نمونه ای از این بافت ها، با چالش های کالبدی و اجتماعی متعددی روبه رو است که بازخوانی ارزش های فرهنگی و اجتماعی آن می تواند راه گشای سیاست های احیای شهری باشد . هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ارزش های اجتماعی منظر فرهنگی در بافت فرسوده پیکان شهر و ارائه راهبردهایی جهت بازآفرینی آن بر پایه تقویت هویت محله ای است . روش تحقیق از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد تحلیل تفسیری است . گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ساکنان بومی، مشاهده میدانی و تحلیل اسناد شهری صورت گرفته و برای تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوای کیفی بهره گرفته شده است . نتایج تحقیق نشان می دهد که ارزش هایی همچون همبستگی اجتماعی، تعلق مکانی، حافظه جمعی و مشارکت مردمی، نقش کلیدی در ادراک ساکنان از منظر محله دارند با این حال، فرسودگی کالبدی و گسست های اجتماعی، تهدیدی جدی برای تداوم این ارزش ها به شمار می رود . بر این اساس راهبرد هایی چون احیای فضاهای جمعی، بازتعریف کاربری های محله ای و تقویت مشارکت ساکنان در فرآیند بازآفرینی، به عنوان گام های اساسی در بازسازی منظر فرهنگی پیکان شهر پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

منظر فرهنگی ، ارزش های اجتماعی ، فرسودگی کالبدی ، بازآفرینی شهری ، پیکان شهر تهران