نقش رهبری آموزشی و فرهنگ مدرسه در ارتقای شیوه های حرفه ای معلمان و مشارکت دانش آموزان: مطالعه ای تطبیقی در مدارس ابتدایی و متوسطه

رهبری آموزشی و فرهنگ مدرسه از مولفه های اساسی در بهبود کیفیت نظام آموزشی به شمار می آیند و نقش تعیین کننده ای در ارتقای شیوه های حرفه ای معلمان و افزایش مشارکت دانش آموزان دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش رهبری آموزشی و فرهنگ مدرسه در ارتقای شیوه های حرفه ای معلمان و مشارکت دانش آموزان با رویکردی تطبیقی در مدارس ابتدایی و متوسطه است. نوآوری این پژوهش در مقایسه هم زمان دو مقطع تحصیلی و تمرکز بر تعامل میان رهبری آموزشی، فرهنگ مدرسه و پیامدهای حرفه ای معلمان و مشارکتی دانش آموزان نهفته است؛ رویکردی که در پژوهش های داخلی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی–پیمایشی و رویکرد مقایسه ای انجام شد. جامعه آماری شامل معلمان و دانش آموزان مدارس ابتدایی و متوسطه بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه رهبری آموزشی، فرهنگ مدرسه، شیوه های حرفه ای معلمان و مشارکت دانش آموزان بود که روایی و پایایی آن ها تایید شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون t مستقل) مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات رهبری آموزشی، فرهنگ مدرسه، شیوه های حرفه ای معلمان و مشارکت دانش آموزان در مدارس ابتدایی به طور معناداری بالاتر از مدارس متوسطه است (p < ۰.۰۵). این نتایج بیانگر آن است که رهبری آموزشی اثربخش و فرهنگ مدرسه مثبت، نقش مهمی در تقویت رفتارهای حرفه ای معلمان و افزایش مشارکت فعال دانش آموزان ایفا می کنند و شدت این تاثیر در مقطع ابتدایی بیشتر است. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که تقویت رهبری آموزشی و توسعه فرهنگ مشارکتی در مدارس، به ویژه در مقطع متوسطه، می تواند به بهبود عملکرد حرفه ای معلمان و افزایش مشارکت دانش آموزان منجر شود. یافته های این مطالعه می تواند مبنایی علمی برای برنامه ریزی های مدیریتی، توسعه حرفه ای معلمان و بهبود سیاست های آموزشی در نظام آموزش وپرورش فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

رهبری آموزشی ، فرهنگ مدرسه ، شیوه های حرفه ای معلمان ، مشارکت دانش آموزان ، مدارس ابتدایی و متوسطه