بازتعریف مفهوم یادگیری عمیق در مدارس و بررسی فاصله آن با آموزش حافظه محور در نظام آموزشی

تحولات شناختی و اجتماعی عصر حاضر، نظام های آموزشی را با این ضرورت مواجه ساخته است که از الگوهای سنتی انتقال دانش فراتر روند و یادگیری را به مثابه فرایندی معناگرا، فعال و تحول آفرین بازتعریف کنند. در این میان، مفهوم یادگیری عمیق به عنوان رویکردی نوین، توجه پژوهشگران و سیاست گذاران آموزشی را به خود جلب کرده است؛ رویکردی که یادگیری را محدود به حفظ و بازتولید اطلاعات نمی داند و بر فهم مفهومی، تفکر انتقادی و توانایی کاربرد دانش در موقعیت های متنوع تاکید دارد. با این حال، شواهد تجربی نشان می دهد که در بسیاری از مدارس، آموزش حافظه محور همچنان الگوی غالب یاددهی–یادگیری است و فاصله قابل توجهی میان اهداف اعلام شده آموزشی و واقعیت های جاری کلاس های درس وجود دارد. هدف این مقاله، بازتعریف مفهومی یادگیری عمیق در بستر آموزش مدرسه ای و تحلیل فاصله آن با آموزش حافظه محور در نظام آموزشی است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–نظری، به بررسی مبانی مفهومی یادگیری عمیق، ریشه های تاریخی و ساختاری آموزش حافظه محور و پیامدهای شناختی، انگیزشی و تربیتی هر یک می پردازد. همچنین نقش برنامه درسی، روش های تدریس، شیوه های ارزشیابی، تعاملات آموزشی و فضای کلاس در تقویت یا تضعیف یادگیری عمیق مورد واکاوی قرار می گیرد. یافته های تحلیلی مقاله نشان می دهد که یادگیری عمیق نه صرفا مجموعه ای از روش های فعال آموزشی، بلکه نتیجه هم سویی نگرش های تربیتی، ساختارهای نهادی و فرهنگ مدرسه ای است.

کلیدواژه ها:

یادگیری عمیق ، آموزش حافظه محور ، آموزش مدرسه ای ، برنامه درسی و ارزشیابی آموزشی.