رویکردهای تلفیقی هنردرمانی و آموزش مهارت های زندگی در کاهش پرخاشگری

پرخاشگری یکی از مهم ترین چالش های رفتاری در میان کودکان و نوجوانان است که می تواند پیامدهای منفی فردی، تحصیلی و اجتماعی به همراه داشته باشد. پژوهش ها نشان می دهد مداخلات تک بعدی در بسیاری از موارد اثربخشی محدودی دارند؛ ازاین رو استفاده از رویکردهای تلفیقی می تواند نتایج پایدارتری ایجاد کند. هدف از این مطالعه بررسی اثربخشی رویکرد تلفیقی هنردرمانی و آموزش مهارت های زندگی در کاهش پرخاشگری بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون– پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دارای نشانه های پرخاشگری در یکی از مراکز آموزشی بود که از میان آن ها نمونه ای به صورت هدفمند انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۸ تا ۱۰ جلسه در برنامه مداخله ای شامل فعالیت های هنردرمانی (نقاشی، بیان خلاق، کار با رنگ و کلاژ) همراه با آموزش مهارت های زندگی (خودآگاهی، مدیریت هیجان، حل مسئله، ارتباط موثر و کنترل خشم) شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از پرسشنامه پرخاشگری جمع آوری و با آزمون های آماری مناسب تحلیل شد. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات پرخاشگری در گروه آزمایش در مرحله پس آزمون به طور معناداری کاهش یافته است، در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. نتایج بیانگر آن است که ترکیب بیان هیجانی از طریق هنر با آموزش مهارت های شناختی– رفتاری، به بهبود تنظیم هیجان، افزایش خودکنترلی و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه کمک می کند. بر این اساس، استفاده از رویکرد تلفیقی هنردرمانی و آموزش مهارت های زندگی می تواند به عنوان یک مداخله موثر، کم هزینه و قابل اجرا در محیط های آموزشی و مشاوره ای برای پیشگیری و کاهش پرخاشگری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هنردرمانی ، مهارت های زندگی ، پرخاشگری ، تنظیم هیجان ، مداخلات آموزشی