اثربخشی مشاوره شناختی–رفتاری در برابر راهبردهای حل مسئله: مطالعه ای مقایسه ای»

مداخلات روان شناختی، به ویژه مشاوره شناختی–رفتاری و آموزش راهبردهای حل مسئله، نقش مهمی در بهبود مهارت های مقابله ای، کاهش اختلالات روانی و ارتقای سلامت روانی–اجتماعی افراد دارند. با وجود تحقیقات متعدد در این حوزه، پرسش اساسی آن است که اثربخشی هر یک از این مداخلات در بهبود توانمندی های روانی و رفتاری تا چه حد متفاوت است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثرات مشاوره شناختی–رفتاری و آموزش راهبردهای حل مسئله بر گروهی از شرکت کنندگان انجام شد. این مطالعه از رویکرد شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل استفاده کرده است. نمونه شامل افراد داوطلبی بود که به صورت تصادفی در دو گروه مداخله (مشاوره شناختی–رفتاری و آموزش راهبردهای حل مسئله) و یک گروه کنترل تقسیم شدند. ابزارهای سنجش شامل مقیاس های استاندارد ارزیابی مهارت های مقابله ای، سلامت روان و توانمندی های رفتاری بودند. یافته ها نشان می دهد که هر دو مداخله منجر به بهبود معنادار مهارت های مقابله ای و توانمندی های روانی–اجتماعی نسبت به گروه کنترل شده اند، با این تفاوت که مشاوره شناختی–رفتاری در کاهش علائم اضطراب و افسردگی و افزایش خودکارآمدی، اثرات قوی تر و پایدارتری نسبت به آموزش راهبردهای حل مسئله داشته است. در عین حال، آموزش راهبردهای حل مسئله توانسته است به ویژه در تقویت مهارت های تصمیم گیری و حل تعارضات، نتایج چشمگیری ارائه دهد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که انتخاب نوع مداخله باید بر اساس اهداف موردنظر، نیازهای فردی و ویژگی های روانی–اجتماعی شرکت کنندگان صورت گیرد و ترکیب این دو روش می تواند راهکار موثری برای ارتقای سلامت روان و مهارت های مقابله ای باشد.

کلیدواژه ها:

مشاوره شناختی–رفتاری ، راهبردهای حل مسئله ، مهارت های مقابله ای ، سلامت روان ، خودکارآمدی ، توانمندی رفتاری