رابطه بین خودکارآمدی معلم و مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس

چکیدهخودکارآمدی معلم به عنوان یکی از مولفه های کلیدی شایستگی حرفه ای معلمان، نقش تعیین کننده ای در کیفیت فرایند تدریس و یادگیری ایفا می کند. معلمانی که از سطح بالاتری از خودکارآمدی برخوردارند، توانایی بیشتری در مدیریت کلاس، به کارگیری روش های تدریس متنوع و ایجاد تعامل سازنده با دانش آموزان دارند. مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس نیز به عنوان یکی از شاخص های مهم یادگیری موثر، شامل حضور ذهنی، تعامل کلامی، مشارکت در فعالیت های آموزشی و مسئولیت پذیری در فرایند یادگیری است. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین خودکارآمدی معلم و میزان مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس است. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی به بررسی ابعاد مختلف خودکارآمدی معلمان و تاثیر آن بر رفتارهای مشارکتی دانش آموزان می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین سطح خودکارآمدی معلمان و میزان مشارکت فعال دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. معلمانی که به توانایی های حرفه ای خود باور دارند، فضای کلاسی حمایت گر، امن و انگیزشی تری ایجاد می کنند که در آن دانش آموزان با اعتماد به نفس بیشتری در بحث ها شرکت کرده و مسئولیت یادگیری خود را می پذیرند. نتایج همچنین حاکی از آن است که خودکارآمدی معلم می تواند از طریق بهبود مدیریت کلاس، افزایش تعامل معلم–دانش آموز و استفاده از روش های تدریس فعال، مشارکت شناختی، عاطفی و رفتاری دانش آموزان را تقویت کند. بر این اساس، توجه به ارتقای خودکارآمدی معلمان در برنامه های آموزشی و توانمندسازی حرفه ای می تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت یادگیری و افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس های درس داشته باشد.کلیدواژه ها: خودکارآمدی معلم، مشارکت فعال دانش آموزان، تعامل معلم–دانش آموز، مدیریت کلاس