بررسی رابطه بین سرمایه فرهنگی خانواده و موفقیت تحصیلی دانش آموزان در مناطق محروم

موفقیت تحصیلی دانش آموزان همواره تحت تاثیر عوامل گوناگونی قرار دارد که در این میان نقش سرمایه فرهنگی خانواده به عنوان عاملی تعیین کننده به ویژه در مناطق محروم مورد توجه است. سرمایه فرهنگی که شامل مجموعه دانش ها، مهارت ها، ذائقه های هنری و فرهنگی و شیوه های تعامل اجتماعی انتقال یافته در خانواده می شود، می تواند فاصله آموزشی ایجاد شده ناشی از محرومیت اقتصادی و اجتماعی را کاهش یا تشدید کند. این مقاله با هدف بررسی رابطه بین ابعاد مختلف سرمایه فرهنگی خانواده و موفقیت تحصیلی دانش آموزان در مناطق محروم انجام شده است. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی است و جامعه آماری آن را دانش آموزان مقطع متوسطه اول مناطق محروم استان سیستان و بلوچستان تشکیل می دهند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد سرمایه فرهنگی و میانگین نمرات تحصیلی استفاده شد. یافته های حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که بین سرمایه فرهنگی عینیت یافته و نهادینه شده خانواده با موفقیت تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، اگرچه سرمایه فرهنگی تجسم یافته نیز رابطه مثبتی با پیشرفت تحصیلی نشان داد، اما شدت این رابطه کمتر بود. نتایج موید آن است که در مناطق محروم، آن دسته از دانش آموزانی که در خانواده هایی با سرمایه فرهنگی بالاتر رشد یافته اند، علی رغم مواجهه با محدودیت های مادی، از انگیزه، شناخت و پشتیبانی فرهنگی بیشتری برای موفقیت در عرصه تحصیل برخوردارند. این پژوهش بر ضرورت توجه سیاستگذاران آموزشی به برنامه های مداخله ای که تقویت سرمایه فرهنگی خانواده ها در مناطق محروم را هدف قرار می دهد، تاکید می نماید.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: سرمایه فرهنگی خانواده ، موفقیت تحصیلی ، مناطق محروم ، دانش آموزان ، پیشرفت آموزشی.