طراحی و اعتباربخشی محیط یادگیری مبتنی بر بازی های دیجیتال برای تقویت مهارت حل مسئله در دانش آموزان

در عصر حاضر که با هجوم پیچیدگی های فزاینده مسائل علمی، اجتماعی و زندگی روزمره مواجه هستیم، توانایی حل مسئله به عنوان یکی از کلیدی ترین مهارت های سده بیست ویکم شناخته می شود که نظام های آموزشی موظف به پرورش آن در دانش آموزان هستند. با این حال، رویکردهای سنتی آموزش این مهارت، اغلب مبتنی بر روش های انتزاعی، کم بستر و فاقد جذابیت لازم برای نسل دیجیتال امروز است. این پژوهش، با بهره گیری از ظرفیت های بی نظیر بازی های دیجیتال به عنوان محیط های یادگیری غنی، تعاملی و مبتنی بر اکتشاف، به طراحی و اعتباربخشی یک محیط یادگیری یکپارچه برای تقویت مهارت حل مسئله در دانش آموزان دوره اول متوسطه می پردازد. روش پژوهش، رویکرد ترکیبی (آمیخته) از نوع طرح توسعه ای-اعتباربخشی بود که در فاز کیفی، با استفاده از مطالعه مرور نظام مند ادبیات و تشکیل پانل دلفی با حضور ۱۵ متخصص فناوری آموزشی، روان شناسی شناختی و برنامه ریزی درسی، چارچوب طراحی محیط یادگیری بازی محور استخراج شد. در فاز کمی، محیط طراحی شده با عنوان «گذرگاه چالش»، در یک مطالعه شبه آزمایشی با گروه کنترل بر روی ۶۰ دانش آموز اجرا و اثر آن با استفاده از آزمون استاندارد مهارت حل مسئله (PISA) و مقیاس سازه انگیزش و درگیری شناختی مورد سنجش قرار گرفت. یافته ها نشان دهنده تاثیر مثبت و معنادار محیط طراحی شده بر بهبود تمامی مراحل فرآیند حل مسئله (درک مسئله، برنامه ریزی، اجرا و بازاندیشی) و همچنین افزایش سطح درگیری شناختی و انگیزش درونی دانش آموزان بود. چالش های اصلی شناسایی شده شامل یکپارچه سازی معنادار اهداف آموزشی با مکانیک های بازی، طراحی سطوح چالش متوازن، مدیریت زمان در کلاس و نیاز به دانش تخصصی معلمان بود. راهکارهای پیشنهادی شامل ایجاد بانک بازی های آموزشی هدفمند، تدوین راهنمای معلم جامع، و اجرای برنامه های توسعه حرفه ای برای معلمان است. این پژوهش گامی به سوی عملیاتی سازی نظریه های شناختی-ساختارگرایانه در قالب فناوری های جذاب و اثربخش آموزشی است.

کلیدواژه ها:

بازی های دیجیتال آموزشی ، محیط یادگیری بازی محور ، مهارت حل مسئله ، طراحی آموزشی ، اعتباربخشی ، درگیری شناختی ، رویکرد ساختارگرایانه.