بررسی تاثیر پرورش تفکر فلسفی، پرسشگری و گفت وگوی منطقی از سنین پایین بر رشد فکری و اخلاقی کودکان

پرورش ظرفیت های فکری و اخلاقی از سنین پایین، از دغدغه های اساسی نظام های تعلیم و تربیت پیشرو است. در این میان، رویکرد پرورش تفکر فلسفی، پرسشگری و گفت وگوی منطقی (که غالبا تحت عنوان «فلسفه برای کودکان» یا P۴C شناخته می شود) به عنوان یک راهبرد موثر برای دستیابی به این هدف مطرح شده است. هدف این مقاله، بررسی تاثیر برنامه ریزی شده برای پرورش این مهارت ها از دوران کودکی بر رشد فکری و اخلاقی است. روش تحقیق، مرور نظام مند و تحلیلی پژوهش های نظری و تجربی در این حوزه است. یافته ها نشان می دهد که برنامه های منظم گفت وگوی فلسفی و پروش پرسشگری، تاثیرات مثبت و قابل توجهی بر ابعاد مختلف رشد دارد. در حیطه رشد فکری، این برنامه ها منجر به تقویت مهارت های استدلال منطقی، تفکر انتقادی، تفکر خلاق، توانایی تحلیل مفاهیم و حل مساله می شوند. کودکان می آموزند که ادعاها را ارزیابی کنند، از دیدگاه های مختلف به یک موضوع بنگرند و به جای پذیرش منفعلانه اطلاعات، به طور فعال در ساخت معنا مشارکت نمایند. در حیطه رشد اخلاقی، این رویکرد با ایجاد فضایی برای بحث درباره مفاهیمی چون عدالت، انصاف، درستی و نادرستی در قالب داستان ها و موقعیت های واقعی، به رشد قضاوت اخلاقی، توانایی همدلی، درک پیچیدگی های مسائل اخلاقی و پذیرش مسئولیت نسبت به استدلال های خود کمک می کند. کودکان از طریق گفت وگوی جمعی، احترام به دیدگاه دیگران، گوش دادن فعال و تعدیل نظر خود بر اساس استدلال قوی تر را تمرین می کنند. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که ادغام این رویکرد در برنامه آموزشی کودکان، نه تنها آنان را به «فکر کردن درباره فکر کردن» عادت می دهد، بلکه سنگ بنای جامعه ای خردورز، مسئول و اهل گفت وگو را می گذارد.

کلیدواژه ها:

فلسفه برای کودکان ، تفکر انتقادی ، رشد اخلاقی ، گفت وگوی منطقی ، پرسشگری ، پرورش فکری.