تحلیل همبستگی بین چیدمان فیزیکی کلاس و تمرکز حواس دانش آموزان

محیط های یادگیری به عنوان کانون های اصلی انتقال دانش و تربیت، همواره تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارند که در میان آن ها، ویژگی های فیزیکی فضا و نحوه چیدمان آن از جایگاه ویژه ای برخوردارند. چیدمان فیزیکی کلاس درس، فراتر از یک سازماندهی ساده اشیاء، بازنمایی ای از فلسفه آموزشی و رویکرد پداگوژیک معلم است که می تواند بسترهای تعامل اجتماعی، دسترسی به منابع آموزشی و جریان حرکتی در کلاس را شکل دهد. پژوهش های نظری نشان می دهند که ساختار فضایی از طریق تاثیر بر ادراک حسی، سطح تحریک پذیری عصبی و احساس امنیت روانی، نقشی تعیین کننده در میزان توجه و تمرکز دانش آموزان ایفا می کند. در این راستا، بررسی رابطه میان عناصر محیطی مانند نور، صدا، رنگ بندی و آرایش صندلی ها با فرآیندهای شناختی، ضرورتی انکارناپذیر در طراحی مدارس کارآمد محسوب می شود. تمرکز حواس به عنوان پیش نیاز اصلی یادگیری موثر، فرآیندی پیچیده و پویا است که به شدت از شرایط محیطی آسیب پذیر است. بنابراین، درک مکانیزم های تاثیرگذار فیزیک فضا بر شناخت، معلمان و طراحان آموزشی را در انتخاب استراتژی های مناسب مدیریت کلاس یاری می کند. این مقاله با رویکردی تحلیلی و توصیفی، به واکاوی رابطه میان چیدمان فیزیکی کلاس درس و تمرکز حواس دانش آموزان می پردازد. در این پژوهش، ابتدا مفاهیم کلیدی و چارچوب های نظری مرتبط با روانشناسی محیط آموزشی تبیین شده و سپس با تحلیل روابط علی میان متغیرهای فضایی و شناختی، ابعاد مختلف این همبستگی مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج حاصل از این تحلیل نظری نشان می دهد که چیدمان انعطاف پذیر و متناسب با نیاز آموزشی، با کاهش حواس پرتی و افزایش تعامل مثبت، همبستگی معناداری با بهبود تمرکز دانش آموزان دارد. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان راهنمایی برای سیاست گذاران آموزشی و معلمان در بازطراحی فضاهای یادگیری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

چیدمان فیزیکی کلاس ، تمرکز حواس ، روانشناسی محیط آموزشی ، طراحی کلاس درس