بررسی رابطه بین اضطراب ریاضی و عملکرد حل مسئله در دانش آموزان

ریاضیات به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام آموزشی، نقشی بنیادین در پرورش تفکر منطقی و مهارت های حل مسئله در دانش آموزان ایفا می کند، اما با این وجود، بسیاری از یادگیرندگان هنگام مواجهه با مفاهیم و تکالیف ریاضی واکنش های هیجانی منفی قابل توجهی را تجربه می کنند که به عنوان اضطراب ریاضی شناخته می شود. این پدیده که با احساسات ناخوشایند، تنش فیزیولوژیک و نگرانی شناختی مشخص می گردد، می تواند ظرفیت حافظه کاری را مختل کرده و فرآیندهای شناختی لازم برای پردازش اطلاعات ریاضی را تحت الشعاع قرار دهد. درک پیچیدگی های این رابطه و تاثیر متقابل عوامل هیجانی و شناختی، برای طراحی مداخلات آموزشی موثر و ارتقای سلامت روان در محیط های یادگیری اهمیت حیاتی دارد. بررسی های نظری نشان می دهد که اضطراب ریاضی صرفا یک ناتوانی در یادگیری نیست، بلکه یک مانع شناختی-هیجانی است که از طریق مکانیسم هایی مانند تداخل در حافظه کاری، کاهش خودکارآمدی و سوگیری توجهی، عملکرد تحصیلی را به ویژه در حوزه حل مسئله که نیازمند پردازش عمیق و سازماندهی اطلاعات است، تضعیف می کند. حل مسئله در ریاضیات نیازمند مجموعه ای از مهارت های پیچیده از جمله درک مسئله، برنامه ریزی، نظارت و اجراست که هر یک تحت تاثیر مستقیم میزان اضطراب فرد قرار می گیرند. هنگامی که منابع شناختی دانش آموز صرف مدیریت اضطراب و افکار مزاحم می شود، ظرفیت لازم برای تحلیل گام های حل مسئله به شدت کاهش می یابد. این مقاله با رویکردی تحلیلی و توصیفی، به تبیین رابطه مفهومی و علی بین اضطراب ریاضی و عملکرد حل مسئله می پردازد و با استناد به ادبیات نظری موجود، نشان می دهد که چگونه اضطراب بالا می تواند منجر به اجتناب از تکالیف ریاضی و در نتیجه افت مهارت های حل مسئله شود. همچنین، نقش میانجی متغیرهایی مانند نگرش به ریاضی و باورهای هوشی در این فرآیند مورد واکاوی قرار می گیرد تا چارچوبی جامع برای درک این تعاملات ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

اضطراب ریاضی ، عملکرد حل مسئله ، حافظه کاری ، خودکارآمدی ریاضی