بررسی کیفی عوامل فرهنگی و نظری بر شکل گیری مفاهیم تربیتی و تحول نگرش های فلسفی در نظام تعلیم و تربیت در مدارس نوین

این مقاله با رویکرد کیفی و رهیافت تفسیری، به واکاوی عوامل فرهنگی و نظری تاثیرگذار بر شکل گیری مفاهیم تربیتی و تحول نگرش های فلسفی در نظام تعلیم و تربیت معاصر، با تاکید بر مدارس نوین می پردازد. در بستر جهانی شدن و رویارویی گفتمان های متکثر، مدارس دیگر صرفا مجری برنامه های درسی ازپیش تعیین شده نیستند، بلکه صحنه تقابل، تلفیق و بازآفرینی ارزش ها، باورها و فلسفه های تربیتی هستند. هدف این مقاله، تحلیل عمیق چگونگی تاثیرگذاری لایه های فرهنگی (شامل باورهای ملی، مذهبی، قومی و ارزش های اجتماعی) و بنیان های نظری (شامل فلسفه های کلاسیک و نوین تربیتی، پارادایم های جامعه شناختی و روان شناختی) بر تولید و تکوین «مفاهیم تربیتی» (مانند شهروندی، عدالت آموزشی، خلاقیت، هویت) و دگرگونی نگرش های فلسفی حاکم بر عمل آموزشی است. با استفاده از روش تحلیل مضمون و با اتکا به نمونه های موردی از مدارس پیشرو در سطح بین الملل و ایران، استدلال می شود که تحول در مدارس نوین، نه یک تغییر صوری در روش ها، بلکه برآمده از تحولی عمیق تر در «فلسفه عملی» تربیت است که خود، محصول دیالکتیک پیچیده عوامل فرهنگی-نظری است. در پایان، الگویی پویا از تعامل این عوامل ارائه و پیامدهای آن برای سیاست گذاری، مدیریت و عمل تربیتی در مدارس نوین تبیین می گردد.

کلیدواژه ها:

فلسفه تعلیم و تربیت ، مفاهیم تربیتی ، تحول نگرش ، عوامل فرهنگی ، مدارس نوین ، رویکرد کیفی