تاثیر ارزشیابی مستمر برای کاهش اضطراب امتحان

این پژوهش به بررسی جامع تاثیر سازوکار ارزشیابی مستمر (Formative Assessment) بر کاهش اضطراب امتحان (Test Anxiety) در میان دانش آموزان می پردازد. اضطراب امتحان، به عنوان یکی از موانع عمده در مسیر یادگیری موثر و بروز شایستگی های واقعی دانش آموزان، پدیده ای چندوجهی است که ریشه در نظام های ارزشیابی متمرکز بر نتایج پایانی دارد. در مقابل، ارزشیابی مستمر با فراهم آوردن بازخورد به موقع، مشخص، و سازنده، محیطی حمایتی ایجاد می کند که در آن خطا به عنوان فرصتی برای یادگیری تلقی شده و فشار روانی ناشی از قضاوت های سنگین نهایی کاهش می یابد.مفهوم ارزشیابی مستمر: ارزشیابی مستمر فراتر از یک ابزار اندازه گیری صرف است؛ این فرآیند یک رویکرد آموزشی-تربیتی است که هدف اصلی آن بهبود فرآیند یادگیری برای یادگیرنده و آموزش برای معلم است. این رویکرد بر پایش مداوم پیشرفت، شناسایی نقاط قوت و ضعف در حین آموزش، و ارائه راهنمایی های مشخص برای گام بعدی تاکید دارد. تاکید بر «فرایند» به جای «محصول نهایی»، اساسا ماهیت ترس زا بودن ارزشیابی را تعدیل می کند.سازوکارهای روان شناختی کاهش اضطراب: اضطراب امتحان عمدتا ناشی از عدم قطعیت، ادراک پایین از توانایی خود (Self-Efficacy) و ترس از پیامدهای شکست است. ارزشیابی مستمر از طریق سه سازوکار کلیدی این اضطراب را کاهش می دهد: الف) کاهش عدم قطعیت: بازخوردهای مکرر، دانش آموز را در هر لحظه از میزان پیشرفت خود مطلع می سازد، در نتیجه، "غافلگیری" روز امتحان از بین می رود. ب) تقویت خودکارآمدی: تمرکز بر پیشرفت های کوچک و مستمر، باور دانش آموز به توانایی خود برای بهبود را تقویت می کند. ج) تغییر کانون توجه: تمرکز از «نمره کسب شده» به «گام های لازم برای یادگیری بهتر» منتقل می شود، که این امر دغدغه های شناختی (نگرانی از عملکرد) و عاطفی (ترس از قضاوت) مرتبط با اضطراب را تضعیف می کند.روش کلی پژوهش: این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات اسنادی (کتابخانه ای) سازماندهی شده است. داده ها از طریق مرور نظام مند مقالات علمی، پژوهش های تجربی پیشین در زمینه ارزشیابی آموزشی و روان شناسی تربیتی، و متون نظری مرتبط جمع آوری شده اند. تحلیل داده ها بر استنتاج تاثیر علی سازوکارهای ارزشیابی مستمر بر کاهش مولفه های شناختی و فیزیولوژیک اضطراب امتحان متمرکز است.اهداف و نتایج مورد انتظار: هدف اصلی این است که نشان داده شود استقرار موفق ارزشیابی مستمر می تواند به طور معنی داری اضطراب عملکردی دانش آموزان را در موقعیت های آزمون کاهش دهد. نتایج مورد انتظار شامل ارائه چارچوبی نظری برای ادغام موثره های ارزشیابی مستمر در برنامه درسی است، به نحوی که این امر منجر به ارتقای سلامت روان تحصیلی و در نهایت افزایش سازنده عملکرد واقعی دانش آموزان گردد. همچنین، انتظار می رود چالش های فرهنگی و ساختاری موجود در نظام های آموزشی سنتی در مسیر پیاده سازی این رویکرد شناسایی و راهکارهای عملیاتی برای غلبه بر آن ها ارائه شود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی مستمر ، اضطراب امتحان ، بازخورد سازنده ، خودکارآمدی تحصیلی ، روان شناسی تربیتی ، سنجش و اندازه گیری.