انگیزه و ضرورت تحول در محیط های آموزشی

در عصر کنونی که فناوری با سرعتی بی سابقه در حال پیشرفت است، نظام آموزشی نیز ناگزیر از بازتعریف روش ها و سازوکارهای خود می باشد. حجم انبوه داده ها و اطلاعات جدید در هر لحظه افزایش می یابد و آموزش سنتی که مبتنی بر انتقال یکنواخت محتوا و اتکا به کتاب های درسی است، نمی تواند از پس انتقال موثر این دانش گسترده بربیاید. به همین دلیل نیاز است سیستم های آموزشی با بهره گیری از ابزارهای هوشمند، محتوا را به روز، پویا و منطبق با نیازهای فردی هر یادگیرنده ارائه دهند تا ضمن کاهش سربار به روزرسانی منابع، مسیر یادگیری را برای هر دانش آموز یا دانشجو شخصی سازی کنند.از سوی دیگر، نسل جدید یادگیرندگان—که با فناوری های دیجیتال از کودکی بزرگ شده اند—انتظار دارند فرآیند آموزش فراتر از شنیدن یک طرفه سخن معلم باشد. آن ها تمایل دارند خود در ساخت دانش مشارکت کنند، خلاقیت خود را به کار بندند و مهارت های حل مسئله را در قالب تجربه های عملی بیاموزند. به عبارتی، انتقال مطلق اطلاعات دیگر انگیزه ای برای این نسل ندارد و هر چه تعامل، مشارکت و بازی وارسازی بیشتر در فرایند یاددهی –یادگیری به کار رود، انگیزه و اثربخشی آن بالاتر می رود.در سطح کلان نگری به بازار کار نیز شاهد آن هستیم که مهارت های فنی محور، هرچند ضروری، به تنهایی کافی نیستند و افزون بر آن ها، توانایی های مانند تفکر انتقادی، کار تیمی، خلاقیت و سواد دیجیتال اهمیت فزاینده ای یافته است. این مهارت ها از دل فعالیت های مشارکتی و پروژه محور در یک محیط آموزشی متحول شده برمی خیزند؛ محیطی که بتواند یادگیرندگان را برای مواجهه با چالش های پیچیده دنیای واقعی آماده سازد.علاوه بر این، عدالت در دسترسی به آموزش با روش های سنتی محدودیت های جغرافیایی و زمانی را به همراه دارد. اما در زیربنای یک نظام آموزشی هوشمند و مجازی، امکان دسترسی برابر برای دانش آموزان و دانشجویان سراسر کشور، به خصوص مناطق کم برخوردار، فراهم می شود. این امر نه تنها سطح کلی سواد و مهارت جامعه را ارتقاء می دهد، بلکه شکاف آموزشی را نیز کاهش می دهد.فشار رقابت جهانی نیز مانع از آن است که درها بر روی نوآوری های آموزشی بسته بمانند. کشورها و سازمان ها برای حفظ مزیت رقابتی و بقا در بازارهای جهانی به سرمایه انسانی خلاق و توانمند نیاز دارند. بنابرین نظام آموزشی باید بتواند خود را با تحولات سریع فناوری همگام کند و ابزارهایی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و واقعیت افزوده را در خدمت طراحی دوره ها و ارزیابی یادگیری قرار دهد.در نهایت، بهینه سازی منابع مالی و انسانی از دیگر انگیزه های تحول به شمار می رود. با استقرار پلتفرم های هوشمند آموزشی، می توان بسیاری از فرایندهای تکراری و زمان بر را خودکارسازی کرد و ضمن کاهش هزینه های نگهداری و به روزرسانی محتوا، امکان تمرکز بیشتر معلمان و مدرسان بر هدایت و حمایت از یادگیرندگان فراهم آید. این خودکارسازی همچنین می تواند کیفیت آموزش را با ارائه بازخورد بلادرنگ و دقیق تر بهبود بخشد و در نتیجه، چرخه آموزش و یادگیری را به طرزی اثربخش تر هدایت کند.بنابراین، واضح است که ادامه روند آموزشی مبتنی بر روش های قدیمی نمی تواند پاسخگوی نیازهای جامعه امروز و آینده باشد. لازم است با هوشمندسازی محیط های یادگیری، ایجاد تعامل موثر، شخصی سازی مسیر یادگیری و بهره گیری از فناوری های نوین، بستری فراهم شود که یادگیرندگان را به شکوفایی استعدادها و کنترل تام بر فرایند یادگیری خود توانمند سازد.