کارشناسی زبان و ادبیات فارسی ، آموزش و پرورش استان هرمزگان

هویت فردی و جمعی یکی از مولفه های اساسی رشد شخصیت دانش آموزان به شمار می آید که در بستر تعاملات اجتماعی، فرهنگی و آموزشی شکل می گیرد. نظام آموزشی، به ویژه مدرسه، نقشی محوری در انتقال ارزش ها، هنجارها و مفاهیم اجتماعی دارد و می تواند به عنوان بستری موثر در شکل دهی به هویت دانش آموزان عمل کند. آموزش مفاهیم اجتماعی از قبیل مسئولیت پذیری، مشارکت اجتماعی، احترام به تفاوت ها، عدالت اجتماعی و آگاهی مدنی، زمینه ساز پرورش نگرش ها و رفتارهایی است که به تقویت هویت فردی و جمعی منجر می شود.هدف این مقاله بررسی نقش آموزش مفاهیم اجتماعی در فرایند شکل گیری هویت فردی و جمعی دانش آموزان است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات نظری و پژوهش های پیشین انجام شده است. در این مقاله، ابتدا مفهوم هویت فردی و جمعی و ابعاد آن تبیین می شود و سپس جایگاه آموزش مفاهیم اجتماعی در نظام آموزشی مورد بررسی قرار می گیرد.یافته ها نشان می دهد که آموزش هدفمند مفاهیم اجتماعی، از یک سو موجب افزایش خودآگاهی، عزت نفس و احساس معنا در زندگی فردی دانش آموزان می شود و از سوی دیگر، حس تعلق اجتماعی، همبستگی گروهی و مسئولیت پذیری جمعی را در آنان تقویت می کند. همچنین، نقش معلمان، محتوای کتاب های درسی، روش های تدریس تعاملی و فضای اجتماعی مدرسه در تبدیل مفاهیم اجتماعی به تجربه های زیسته دانش آموزان بسیار تعیین کننده است.نتایج این مطالعه بر ضرورت توجه نظام آموزشی به آموزش نظام مند و پیوسته مفاهیم اجتماعی تاکید دارد؛ چراکه غفلت از این امر می تواند به تضعیف هویت فردی و گسست هویت جمعی در میان دانش آموزان بینجامد. در مقابل، تقویت آموزش مفاهیم اجتماعی می تواند زمینه ساز تربیت شهروندانی آگاه، مسئول و برخوردار از هویتی متوازن در سطح فردی و اجتماعی شود.

کلیدواژه ها:

آموزش مفاهیم اجتماعی ، هویت فردی ، هویت جمعی ، دانش آموزان ، نظام آموزشی