تبیین مدل تاب آوری و چابکی سازمانی در شرایط عدم اطمینان محیطی (تحریم): رویکرد مبتنی بر فرهنگ جهادی و مدیریت استراتژیک منابع

شرایط تحریم های بین المللی، محیط کسب وکار در ایران را به یکی از پیچیده ترین و عدم اطمینان ترین محیط های عملیاتی در سطح جهان تبدیل کرده است. این وضعیت، مدل های مدیریتی سنتی و وارداتی را در تضمین بقا و عملکرد سازمان ها ناکارآمد ساخته است. این پژوهش با هدف تبیین و ارائه مدلی بومی برای تقویت تاب آوری و چابکی سازمانی در چنین محیط هایی، بر نقش محوری “فرهنگ جهادی” به عنوان یک مزیت رقابتی پایدار و “مدیریت استراتژیک منابع” (به ویژه رویکرد آجرکاری یا Bricolage) تاکید دارد. با توجه به ماهیت بحرانی محیط، فرض اساسی این است که فرهنگ جهادی، به واسطه تقویت انگیزه درونی، فداکاری و انعطاف پذیری کارکنان، سازوکارهای لازم برای اجرای موثر مدیریت منابع محدود را فراهم می آورد. این مطالعه با روش پیمایشی توصیفی و استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM)، به تحلیل روابط میان متغیرها در جامعه آماری مدیران سازمان های صنعتی فعال تحت تحریم پرداخته است. یافته های شبیه سازی شده نشان می دهد که فرهنگ جهادی تاثیر معناداری بر هر دو سازه تاب آوری و چابکی سازمانی دارد و مدیریت استراتژیک منابع (Bricolage) نقش تعدیل کننده مثبتی در تقویت این ارتباط ایفا می کند. این مدل بومی، راهکاری عملیاتی برای سازمان هایی ارائه می دهد که نیازمند اتکاء به ظرفیت های درونی و فرهنگی خود برای غلبه بر محدودیت های خارجی هستند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری سازمانی ، چابکی سازمانی ، فرهنگ جهادی ، مدیریت استراتژیک منابع ، تحریم ، عدم اطمینان محیطی.