طراحی الگوی بودجه ریزی عملیاتی برای پروژه های مدیریت پسماند در شهرداری ایلام (راهبردی برای بهبود تخصیص منابع و نظارت مالی)

مساله مدیریت پسماند یکی از چالش های جدی و مستمر در نظام های شهری به ویژه در شهرهای در حال توسعه مانند ایلام به شمار می رود. رشد جمعیت شهری، گسترش سکونتگاه های غیررسمی، افزایش مصرف گرایی و نبود الگوهای پایدار در تفکیک و بازیافت پسماند موجب افزایش حجم زباله و در نتیجه تحمیل هزینه های سنگین بر دوش شهرداری ها شده است. در این میان ناکارآمدی در بودجه ریزی و تخصیص منابع، نبود شاخص های ارزیابی عملکرد و فقدان شفافیت مالی از جمله چالش های اساسی در مدیریت پروژه های پسماند شهری محسوب می شوند. بودجه ریزی عملیاتی به عنوان رویکردی نوین و نتیجه گرا در مدیریت مالی امکان پیوند بین منابع تخصیص یافته و نتایج حاصل از اجرای برنامه ها را فراهم می سازد. با استفاده از این رویکرد می توان ضمن ارتقاء شفافیت و پاسخگویی در عملکرد مالی، نظارت و کنترل موثرتری بر پروژه ها اعمال کرد و به بهینه سازی هزینه ها دست یافت. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی توصیفی و با تکیه بر منابع نظری، معتبر، تجارب شهرداری های موفق و تحلیل وضعیت موجود در شهرداری ایلام، الگویی بومی برای بودجه ریزی عملیاتی در پروژه های مدیریت پسماند طراحی شده است. این الگو شامل شاخص های عملکردی، فرآیندهای ارزیابی، نظام اولویت بندی پروژه ها و مکانیزم های تخصیص منابع می باشد. هدف نهایی این الگو افزایش بهره وری مالی، بهبود کیفیت خدمات، تقویت نظام نظارت و ارتقاء کارایی در اجرای پروژه های مرتبط با پسماند است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که استقرار بودجه ریزی عملیاتی در شهرداری ایلام می تواند زمینه ساز تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد، تخصیص بهینه منابع و کاهش انحرافات مالی در حوزه مدیریت پسماند شود؛ و در نهایت به ارتقاء رضایتمندی شهروندان و تحقق توسعه پایدار شهری بینجامد.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی عملیاتی ، مدیریت پسماند ، شهرداری ایلام ، تخصیص بهینه منابع ، نظارت مالی ، بهره وری شهری ، شاخص های عملکردی ، توسعه پایدار شهری ، نظام بودجه ریزی شهری ، شفافیت مالی