سیر تغییرات و تحولات الگوی مدیریت روستایی در ایران

روستانشینی شکل ویژه ای از استقرار و معیشت انسانی و جلوه بارزی از حیات اقتصادی و اجتماعی است که با نظامی کم وبیش پایدار در طی قرون متمادی دوام یافته است. با توجه به نقشی که نواحی روستایی در حیات اقتصادی و اجتماعی کشورها به ویژه در تولید محصولات کشاورزی و غذایی ایفا می کنند، از جایگاه و اهمیت ویژه ای در توسعه ملی و سرزمینی برخوردارند و بدون سازماندهی و توسعه این مناطق، برنامه های توسعه با ناکامی مواجه خواهند شد. از این رو توجه به مدیریت روستایی در نظام برنامه ریزی و توسعه فضاهای روستایی لازم و ضروری می باشد. مدیریت روستایی در ایران در طول تاریخ دستخوش تغییرات گسترده ای شده است که تحت تاثیر عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار داشته است. هدف از این مطالعه بررسی سیر تحولات مدیریت روستایی ایران است. با توجه به مطالعات انجام شده مهم ترین دوره‎های تحولات مدیریت روستایی در ایران شامل دوره قبل از انقلاب مشروطیت، مشروطیت تا اصلاحات ارضی، پس از اصلاحات ارضی تا پیروزی انقلاب اسلامی و پس از انقلاب اسلامی (تحولات اخیر) است. مدیریت روستایی در ایران از سیستم سنتی ارباب-رعیتی به سمت نظام های مشارکتی و نهادهای محلی حرکت کرده است. با این حال، چالش هایی مانند مهاجرت، کمبود منابع و نیاز به توسعه پایدار همچنان پابرجاست. آینده مدیریت روستایی در گرو تقویت نهادهای محلی، استفاده از فناوری و توجه به توسعه متوازن مناطق روستایی است.

کلیدواژه ها:

مدیریت روستایی ، توسعه روستایی ، الگوی مدیریتی ، ایران