ارزیابی اثرات زیست محیطی منحرف سازی رودخانه دجله و فرات

رشد شهرنشینی در سالیان اخیر، مشکلات و چالش های فراوان زیست محیطی را درپی داشته است. ترکیه به دلیل موقعیت بالادستی در حوضه آبریز دجله و فرات، اقدام به ساخت ۱۴ سد بر روی رودخانه فرات و ۸ سد بر روی رودخانه دجله کرده است. با توجه به اینکه سرشاخه های اصلی این رودها از خاک ترکیه آغاز می شود، این سدها توانایی کنترل تقریبا تمام آورده سالانه رودهای دجله و فرات را در این کشور فراهم کرده اند. در این پژوهش با به کارگیری ماتریس بومی سازی شده ایرانی، تاثیرات مثبت و منفی پروژه گاپ که دربرگیرنده اجرای چندین سد به صورت پیاپی در مسیر رودخانه های دجله و فرات است را ارزیابی و بررسی کرده ایم و به دنبال آن بوده ایم که این پروژه چه تاثیراتی در ابعاد فیزیکی، بیولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را برای کشور ترکیه و همسایگان آن به دنبال دارد. هدف از انجام این پژوهش و ارزیابی این پروژه، بررسی آثار مثبت و منفی اجرایی و بهره برداری آن می باشد و در انتها میانگین رده بندی ماتریس ارزیابی ما ۰.۵۲ بدست آمده و نشان دهنده این است که این سدها (پروژه گاپ) با اعمال موارد اصلاحی و طرح های بهسازی قابل قبول و اجرا است. نکته حائز اهمیت آن است که ترکیه با اجرای این سدها برای خود آثار مثبتی به عمل آورده که برای کشورهای همسایه آثار منفی به دنبال دارد و این آثار منفی با شدت بیشتری به کشورهای همسایه تحمیل می شود.

کلیدواژه ها:

ارزیابی اثرات محیط زیستی ، محیط زیست ، دجله و فرات ، ماتریس ارزیابی ایرانی ، منحرف سازی رودخانه