چالش ها و ملاحظات اخلاقی در توسعه و کاربرد هوش مصنوعی رویکردی تحلیلی

در عصر حاضر، هوش مصنوعی (AI) به یکی از مهمترین نیروهای تحول در جامعه انسانی بدل شده است. این فناوری توانسته است با شبیه سازی توانایی های شناختی انسان در حوزه هایی چون سلامت، آموزش، حمل ونقل، امنیت و تجارت نقشی اساسی ایفا کند. با این حال گسترش سریع و بدون نظارت دقیق، آن مجموعه ای از چالش ها و مسائل اخلاقی را به وجود آورده که بررسی و پاسخگویی به آنها ضرورتی اجتناب ناپذیر است. در این مقاله به تحلیل میان رشته ای چالش های اخلاقی توسعه ی هوش مصنوعی پرداخته ایم. از جمله مهمترین این چالش ها می توان به سوگیری داده، تبعیض ساختاری، فقدان شفافیت، تهدید حریم خصوصی، پیامدهای اجتماعی اتوماسیون و خطرات ناشی از نظامی سازی AI اشاره کرد. برای مقابله با این چالش ها چارچوب هایی مانند اصول اخلاقی بین المللی، طراحی اخلاق محور، تنظیم گری دولتی و آموزش اخلاق حرفه ای بررسی شده اند. مقاله همچنین با ارائه مثال هایی از کشورهای مختلف نظیر بریتانیا، امارات و اتحادیه اروپا و شرکت هایی چون Nvidia، Amazon، IBM تجربیات موفق و الگوهای کاربردی برای هدایت اخلاق مدار AI را معرفی می کند. در نهایت با تاکید بر لزوم تدوین یک چارچوب ملی اخلاق هوش مصنوعی در ایران، مقاله بر ضرورت بومی سازی اصول جهانی و ایجاد زیرساخت های نظارتی تاکید دارد تا مسیر توسعه ی این فناوری با عدالت، شفافیت و کرامت انسانی همسو گردد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخلاق ، فناوری ، چارچوب ملی ، اخلاق ، سوگیری ، الگوریتمی ، طراحی اخلاق محور ، حریم خصوصی ، شفافیت الگوریتمی ، اتوماسیون ، اشتغال ، امنیت سایبری ، تنظیم گری هوش مصنوعی ، مسئولیت پذیری فناورانه