سیاست زمان در خدمت دولت تحلیل تقویم های رسمی دوره پهلوی دوم با تاکید بر حافظه جمعی و گفتمان قدرت

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سیاست های حافظه ای دولت پهلوی دوم از خلال تقویم های رسمی در پی تبیین نقش ساختارهای زمانی در بازسازی تاریخ ملی و هویت رسمی است با تکیه بر چارچوب نظری مکان های حافظه پییر نورا و رویکرد کیفی نشانه شناسی فرهنگی. مقاله تلاش می کند تقویم را نه صرفا ابزار شمارش زمان بلکه بستر نمادینی برای تثبیت حافظه رسمی و حذف حافظه های رقیب تحلیل کند. داده های پژوهش شامل نسخه های رسمی تقویم، اسناد قانونی مرتبط، کتاب های درسی و نشریات فرهنگی رسمی بین سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ خورشیدی است که با نمونه گیری هدفمند شده اند. بررسی یافته های پژوهش نشان می دهد که دولت پهلوی دوم از طریق حذف مناسبت های مذهبی، ایجاد مناسبت های سلطنتی و تغییر مبدا تقویم به سال جلوس کوروش پروژه ای نظام مند برای بازآرایی حافظه جمعی و تحکیم روایت سلطنتی از تاریخ ملی پیاده کرده است. این سیاست های زمانی در راستای سکولاریزاسیون حافظه تاریخی، مشروعیت سازی مدرن و حذف حافظه آیینی جامعه طراحی شده اند. باوجود این حافظه مردمی در تقویم های محلی، آیین های مذهبی و سنت شفاهی، در برابر حافظه رسمی ایستادگی کرده و نوعی مقاومت فرهنگی شکل داده است. تحلیل تقویم های رسمی در این بستر نشان می دهد که زمان در دولت مدرن، به مثابه سازه ای ایدئولوژیک در خدمت قدرت عمل کرده و حافظه میدان منازعه ای میان نهاد و جامعه شده است.

کلیدواژه ها:

حافظه جمعی ، تقویم رسمی ، مکان های حافظه ، حاکمیت پهلوی ، بازنویسی تاریخ