مطالعه ای میان رشته ای بر نقاشی ایرانی در عرصه محیط زیست

نقاشی ایرانی به دلیل خصوصیات منحصر به فردش، از جمله تلفیق عناصر طبیعی استفاده معناشناسی از رنگ و نمادها، و محدودیت های فضایی حائز اهمیت است و در دهه های اخیر علاقه مندان ایرانی و سایر ملل مختلف به اعتبار آن نائل آمده و در تلاش اند که بیشتر این هنر را در جامعه مخصوصا جامعه هنری بشناسانند. از جمله در نقل قول هایی از نویسندگان و نظریه پردازان اشاره به خارق العاده بودن این آثار در بستر کوچکی شده است ولی درباره این بستر کوچک که تا چه اندازه می تواند از جنبه زیست محیطی برای هنر در زندگی امروز مهم باشد خیلی بررسی و بحث نشده است. در این پژوهش سعی بر آن است تا مبتنی بر رویکرد مطالعات میان رشته ای، شاخصه های محیط زیستی در نقاشی ایرانی مورد کنکاش و بررسی قرار گیرد چراکه امروزه مطالعات میان رشته ای در هنر بسیار مورد توجه قرار گرفته است و آثار هنری از منظر نقدهای مختلف مورد بحث و بررسی قرار می گیرد. در این میان یکی از مطالعات میان رشته ای که برای آثار هنری صورت می گیرد با عطف توجه به محیط زیست است و آنقدر ضرورت مطالعات میان رشته ای هنر و محیط زیست در راستای مبحث توسعه پایدار مورد توجه قرار گرفته است ما شاهد جنبش های هنری مثل لندآرت، بائو آرت و گرین آرت هستیم. در این مقاله مطالعه ای به روش توصیفی تحلیلی و بر اساس داده ها و اطلاعات کتابخانه ای بر نگاره های کتب مصور از چهار بعد اندازه، رنگ، زمان و موضوع از دید زیست محیطی مورد بررسی قرار می گیرد و هدف رسیدن به سوال اصلی پژوهش که تا چه اندازه نقاشی ایرانی می تواند الگویی عملی برای کمک به حفظ محیط زیست باشد؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که نقاشی ایرانی با بهره گیری از نمادهای طبیعی، تعامل هماهنگ با محیط و نگاهی متعالی نسبت به طبیعت ظرفیت بالایی برای الهام از هنر در جهت آگاهی بخشی و حفظ محیط زیست دارد و می تواند الگوی مناسبی برای جامعه هنری امروز در رسالت های زیست محیطی باشد.

کلیدواژه ها:

هنر و محیط زیست ، طبیعت در نگارگری ، هنر پایدار ، حفظ محیط زیست