قلمرو تعزیر در فقه امام خمینی (ره)

حقیقت مفهوم تعزیر و اینکه امام خمینی (ره) تعزیر را در چه معنایی به کار برده است و اینکه آیا ایشان تعزیر را منحصر به ضرب شلاق می دانند یا فراتر از آن مواردی است که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. دامنه تعزیر از دیدگاه امام خمینی (ره) به احکام شرعی محدود نمی شود بلکه تعزیرات حکومتی را هم در برمی گیرد. از این رو تعزیرات به دو نوع شرعی و حکومتی تقسیم می شوند. منظور از تعزیرات شرعی مجازات هایی است که برای خاطیان و متخلفان از قوانین شرعی مانند ترک واجبات و ارتکاب محرمات به اجرا در می آیند. تعزیرات حکومتی مجازات هایی است که از طرف حکومت به منظور حفظ نظم و مراعات مصلحت اجتماع در قبال تخلف از مقررات و نظامات حکومتی تعیین می گردد، چنانکه حضرت امام خمینی از این نوع کیفرها به مجازات های بازدارنده یاد کرده است. امام خمینی (ره) درباره احکام اولی و ثانوی، در هر دو معنی، و اینکه احکام سلطانیه را جزء احکام شریعت می دانسته اند و واجب الاتباع، مقصود از تجویز مجازات های بازدارنده برای تخطی از احکام حکومتی، قابل تعزیر بودن می دانند. امام خمینی (ره) در کتاب تحریر الوسیله بارها تعزیر را منوط به نظر حاکم دانسته اند و تعزیر را منحصر به ضرب شلاق نمی بیند بلکه حوزه آن را بسیار گسترده و وسیع می دانند.

کلیدواژه ها:

تعزیر ، امام خمینی ، شرعی ، حکومتی