ریشه های قرآنی و روایی تحلیل گفتمان شهادت در الهیات مقاومت

این مطالعه به کاوش گفتمان شهادت در بستر الهیات مقاومت پرداخته و نقش آن را در تقویت استقامت علیه ظلم و استبداد بررسی می کند. پرسش اصلی پژوهش چگونگی تبیین شهادت به عنوان گواهی الهی و محرک مقاومت در آیات قرآن و روایات اسلامی است، هدف ارائه چارچوبی یکپارچه برای فهم ارتباط شهادت با الهیات مقاومت است. یافته ها با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی در دو محور سامان یافته اند: مبانی قرآنی (۱) شهادت جایگاهی رفیع در کنار پیامبران و صدیقین دارد و به عنوان معامله ای الهی با وعده بهشت مشروعیت مقاومت را استوار می سازد؛ (۲) شهدا از حیات ابدی برخوردار بوده و با رزق و شادمانی الهی الگویی برای پایداری ارائه می دهند؛ (۳) شهادت با آمرزش گناهان و رستگاری همراه است و شهدا به عنوان گواهان حق، انسجام جامعه اسلامی را تقویت می کنند. مبانی روایی (۱) شهادت، والاترین نوع مرگ و نماد پایبندی به عدالت الهی است که با فرهنگ عاشورا پیوند عمیقی دارد؛ (۲) شهدا از پاداش هایی چون بخشودگی گناهان، ایمنی از عذاب قبر و جایگاه بهشتی بهره مندند که انگیزه ایثار را تقویت می کند؛ (۳) شهدا با مقام شفاعت و نقش اجتماعی همبستگی جوامع اسلامی را ارتقا داده و فرهنگ مقاومت را گسترش می دهند. این پژوهش با تاکید بر ارتباط شهادت و عاشورا ابعاد اجتماعی مقاومت را روشن می سازد. نتایج نشان می دهد که شهادت فراتر از ارزش معنوی، نیرویی تحول ساز برای تحقق عدالت و کرامت اسلامی است. پیشنهاد می شود مطالعات آتی به بررسی تطبیقی و تاثیر شهادت بر جنبش های نوین مقاومت متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

الهیات ، مقاومت ، گفتمان ، شهادت ، ریشه های قرآنی ، روایات ، اسلامی ، فرهنگ عاشورایی