کاوش معنایی مفهوم «نفع» در قرآن کریم با تکیه بر معناشناسی ساختار

معناشناسی واژگانی از جمله زیر مجموعه های زبانشناسی بوده و به تحلیل معنای کلمات و نیز جملات یک متن پرداخته و سعی در تبیین نظام معنایی موجود در یک متن دارد. بهره گیری از این روش به خواننده کمک می کند تا با توجه به ساختار عبارات از نگاه متن به متن نگریسته و به زنجیره های معنایی دست یابد. حاصل چنین فرآیندی فهم و درک بهتر متون موثق دینی همانند قرآن است. نفع از جمله مفاهیم مطرح شده در قرآن است که به جهت ارتباط آن با مسائل معرفتی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر، با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از معناشناسی هم زمانی درصدد دستیابی به میدان معنای واژه «نفع» در قرآن است. بررسی های انجام شده نشان می دهد که مفهوم نفع از ریشه سه حرفی (ن ف ع) در قرآن به معنای سودمند بودن است و با مفاهیمی همچون ثمر و خیر هم معنا است. بررسی روابط همنشینی حکایت از آن دارد که قرآن کریم برخی موارد را به عنوان امور سودمند و برخی دیگر را به عنوان مقولات غیر سودمند معرفی می کند. افزون بر این مفاهیمی مانند ضرر در نقطه مقابل نفع قرار دارند.

کلیدواژه ها:

معناشناسی ، نفع ، ضرر ، سودبخشی ، زیان