واکاوی در هنر نقاشی پشت شیشه (تاریخ و تکنیک)

نقاشی پشت شیشه از هنرهای ارزنده ایران بوده که از پیشینه ای طولانی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه تاریخ و تکنیک هنر نقاشی پشت شیشه در راستای پاسخ به این سوالات اساسی که پیشینه نقاشی پشت شیشه چه بوده و این تکنیک چگونه قابلیت اجرا داشته است؟ انجام گرفته است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که علیرغم وجود نظریه های متنوع در رابطه با این حوزه هنری، نقاشی پشت شیشه به عنوان هنری تزئینی پس از رواج یافتن در کشورهای اروپایی به کشورهای آسیایی سوق یافته و در دوره صفویه وارد ایران شده است. نقاشی پشت شیشه زیر مجموعه خیالی نگاری بوده و بسیاری از استادان نقاشی قهوه خانه ای به این تکنیک روی آوردند به طوری که این هنر از جهت ترکیب بندی عناصر بصری و موضوع تحت تاثیر نقاشی قهوه خانه ای قرار گرفته و همچنین نقاشی پشت شیشه با مقابله با فرنگی سازی و بهره جستن از موضوعات مردم پسند هنری عامیانه تلقی شده است. موضوعاتی که دستمایه هنرمندان این حوزه بوده اغلب شامل مضامین مذهبی اعم از شمایل نگاری صورت معصومین، خط نقاشی آیات و ادعیه و نام ائمه و وقایع کربلا، داستان های دیگر و... بوده است. از دیگر موضوعات می توان به گل و مرغ و منظره نگاری با پرسپکتیوی که مبتدی به نظر می رسد اشاره کرد. تکنیک نقاشی پشت شیشه از جزء به کل با بهره گیری از روش های متنوع قابلیت اجرا داشته و رنگ به صورت نمادین توسط هنرمند مورد استفاده قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

نقاشی پشت شیشه ، هنر شیشه ، هنر صفوی ، هنر زند ، هنر قاجار