بررسی عوامل موثر بر رفتار محیط زیستی ساکنان مناطق گردشگری روستایی (مورد مطالعه روستای آتشکده فیروزآباد)

این مطالعه با هدف شناسایی عوامل موثر بر رفتار محیط زیستی ساکنان منطقه گردشگری آتشکده فیروزآباد انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی بوده و داده ها از طریق پرسشنامه از ۱۶۶ نفر از ساکنان منطقه جمع آوری شده است. در این تحقیق از چارچوب تلفیقی نظریه رفتار برنامه ریزی شده (TPB) و مدل فعال سازی هنجار (NAM) بهره گرفته شده است. متغیرهایی مانند نگرش، هنجارهای شخصی، انتساب مسئولیت، هنجارهای اجتماعی، آگاهی از پیامدها و کنترل رفتار ادراکی در این مطالعه مورد آزمون قرار گرفته اند. یافته ها نشان دادند که تمامی فرضیات مطرح شده معنادار بوده و متغیرهای مدل نقش مهمی در شکل گیری رفتارهای محیط زیستی دارند. هنجار شخصی به عنوان یک متغیر اخلاقی نقش واسطه ای مهمی بین آگاهی از پیامدها و انتساب مسئولیت ایفا می کند و در نهایت بر رفتارهای واقعی تاثیر مستقیم دارد. همچنین نتایج نشان داد که قصد رفتار محیط زیستی به خوبی قادر است رفتار واقعی را پیش بینی کند. علاوه بر این، هنجارهای اجتماعی و درک از کنترل رفتاری نیز تاثیر معناداری بر رفتارهای زیست محیطی داشتند. یافته های این مطالعه می تواند به عنوان مبنایی برای طراحی سیاست های توسعه گردشگری روستایی پایدار در مناطق مشابه مورد استفاده قرار گیرد. تلفیق TPB و NAM چارچوبی موثر در درک مکانیسم های روانشناختی، اخلاقی و اجتماعی موثر بر رفتارهای محیط زیستی جامعه میزبان است، بنابراین تقویت هویت اخلاقی، افزایش آگاهی های محیطی و ایجاد فرصت های عملی برای مشارکت فعال ساکنان در مدیریت محیط زیست می تواند به توسعه پایدار گردشگری در مناطق روستایی کمک کند.

کلیدواژه ها:

رفتار محیط زیستی ، گردشگری روستایی ، جامعه میزبان ، توسعه پایدار ، آتشکده فیروزآباد