ارزیابی نقش گردشگری روستایی در دستیابی به توسعه پایدار روستایی و ارتقای تاب آوری مورد مطالعه استان خراسان رضوی

توسعه روستایی در کشورهای در حال توسعه با چالش های متعدد همچون تغییر آب و هوا، رکود اقتصادی، تخریب محیط زیست، از هم گسیختگی اجتماعی و فرسایش فرهنگی مواجه است. بنظر می رسد گردشگری روستایی می تواند زمینه را برای دستیابی به توسعه پایدار روستایی و ارتقای تاب آوری در برابر تکانه های خارجی فراهم نماید. با توجه به چشم انداز اجتماعی اقتصادی منحصر به فرد استان خراسان رضوی و میراث فرهنگی غنی این استان این مطالعه به بررسی نقش گردشگری روستایی در دستیابی به اهداف دوگانه افزایش پایداری و تاب آوری در استان خراسان رضوی می پردازد. داده های مورد نیاز این پژوهش پیمایشی با استفاده از ابزار پرسشنامه و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب (۲۲۲=n) گردآوری شدند. یافته های پژوهش نشانگر وجود طیف وسیعی از گردشگری بود که در این میان گردشگری های مبتنی بر طبیعت و کشاورزی رایج ترین انواع گردشگری بودند، این یافته بر وجود منابع طبیعی فراوان و حاکمیت نظام اقتصادی مبتنی بر کشاورزی در منطقه تاکید دارد. نتایج پژوهش نشان داد که گردشگری روستایی نقش مهمی در افزایش پایداری اقتصادی و فرهنگی ایفا نموده است. با این حال، سهم گردشگری روستایی در پایداری اجتماعی و محیط زیستی متوسط بود. از سوی دیگر در حالی که خانوارهای دارای معیشت وابسته به گردشگری در معرض تکانه های خارجی بیشتری قرار داشتند، تاب آوری آنها بنحو معنی داری بالاتر از خانوارهای دارای معیشت مستقل از گردشگری بود. با این حال، استفاده از گردشگری روستایی به عنوان ابزار توسعه چندوجهی نیازمند سرمایه گذاری هدفمند در ظرفیت سازی، مدیریت مشارکتی، پشتیبانی مالی از کسب و کارهای خرد و نظارت بر محیط زیست است.

کلیدواژه ها:

گردشگری طبیعت ، گردشگری کشاورزی ، پایداری اقتصادی ، پایداری محیط زیستی ، پایداری فرهنگی ، تکانه های خارجی