واکاوی مبانی معرفت شناختی عقلانیت متعهد و پیامدهای آن برای روشهای نوین تدریس

پژوهش حاضر با هدف تبیین مبانی معرفت شناختی مفهوم عقلانیت متعهد و واکاوی پیامدهای انضمامی این مبانی برای اصول، الگوها و روشهای نوین تدریس در ساحت تعلیم و تربیت صورت پذیرفته است. سوال محوری تحقیق این است که مبانی معرفت شناختی عقلانیت متعهد با تاکید بر نقش تعهد ارزشی و مسئولیت عملی در فرایند معرفت چه دلالت های روشنی بر نحوه طراحی و اجرای روشهای نوین تدریس دارند. این تحقیق از نظر ماهیت نظری بنیادی بوده و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. روش گردآوری اطلاعات مطالعه کتابخانه ای اسنادی است. در این راستا متون کلیدی در حوزه های فلسفه معرفت شناسی، فلسفه اخلاق و تعلیم و تربیت مورد بررسی دقیق قرار گرفته و از طریق استدلال تحلیلی ترکیبی، مفاهیم بنیادین عقلانیت متعهد استخراج و سپس بر پایه این مبانی الگوی روش تدریس مطلوب تبیین و تسری یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عقلانیت متعهد، معرفت را فرایندی متعهدانه و ارزشی تلقی می کند که در آن حقیقت صرفا با مطابقت عینی حاصل نمی شود بلکه با مسئولیت وجودی و تعهد اخلاقی پیوند خورده است. این مبنای معرفت شناختی، روش های تدریس را به سمت الگوهایی سوق می دهد که نقش فعال و مشارکتی دانش آموز را در تولید و نقد معرفت برجسته سازد، به جای انتقال انفعالی بر گفت وگوی نقادانه و تامل فعال تاکید کند، فرایند یادگیری را با حل مسئله های واقعی و اخلاقی گره بزند تا تعهد عملی محقق شود. نتیجه گیری می شود که روش های نوین تدریس مبتنی بر عقلانیت متعهد با تمرکز بر پرورش کنشگر مسئولیت پذیر و فرد متفکر متعهد کارکرد آموزش را از انتقال اطلاعات صرف به بسط توانایی قضاوت ارزشی و عمل شایسته ارتقا می دهند.

کلیدواژه ها:

عقلانیت متعهد ، مبانی معرفت شناختی ، روشهای نوین تدریس ، فلسفه تعلیم و تربیت ، تعلیم و تربیت ارزشی